Pljevlja, Crna Gora: Potpuni vodič - istorija, atrakcije i savjeti

Pljevlja: Historijska kapija sjevera Crne Gore

Pljevlja, smještena u planinskim predjelima sjeverne Crne Gore, grad je u kojem se susreću stoljeća historije. Sa jedinstvenim spojem rimske baštine, osmanske arhitekture i srpskih pravoslavnih tradicija, ova često zanemarena destinacija nudi putnicima autentičan uvid u raznoliku kulturnu sliku Crne Gore. Kao grad koji je najduže bio pod osmanskom vlašću u zemlji i dom značajnih arheoloških blaga, Pljevlja stoje kao svjedočanstvo brojnih civilizacija koje su oblikovale Balkan.

Pljevlja, Montenegro

Putovanje kroz historiju

Drevni počeci: Municipium S

Davno prije moderne pojave Pljevalja, ovaj kraj bio je dom ilirskog plemena Pirusta, koje je naseljavalo regiju sve do rimske invazije u 1. stoljeću nove ere. Rimljani su na ruševinama ilirskog naselja izgradili svoj grad i nazvali ga Municipium S, smješten u današnjem pljevaljskom naselju Komini.

Municipium S bio je drugi po veličini rimski grad u današnjoj Crnoj Gori, odmah iza Duklje, i služio je kao važan trgovački i vjerski centar u gornjem dijelu rimske provincije Dalmacije. Arheološka iskopavanja provedena od 1964. do 1967. godine, te ponovo od 1970. do 1977. godine, otkrila su konture ovog rimskog grada, uključujući zidine, monumentalne građevine, gradske ulice i nekropole. Otkriveno je gotovo 700 grobova, od kojih mnogi sadrže spomenike sa natpisima koji pružaju neprocjenjiv uvid u život u ovom pograničnom naselju.

Rimski grad postojao je otprilike tri i po stoljeća, od 1. do 4. stoljeća nove ere. Stvarno ime municipija ostaje misterija — vjeruje se da se skraćenica „S“, koja se pojavljuje u jednom natpisu, odnosi na ime naselja, mada to nije definitivno potvrđeno.

Pljevlja, Montenegro

Među najspektakularnijim nalazima sa ovih iskopavanja jeste pljevaljska dijatreta, čaša-kavez otkrivena 1975. godine. Ovaj izvanredni komad kasnorimskog staklarstva iz 4. stoljeća nove ere ima prozirno tijelo sa plavim kavezom i nosi natpis „VIVAS PAN[H]ELLENI BONA M[emoria]“ („Živi, Panhelenije, u dobrom [sjećanju]“). Visoka 14,9 cm sa promjerom otvora od 13,3 cm, vjeruje se da je ova krhka posuda izrađena u jednoj od čuvenih kelnskih radionica. Danas predstavlja jedno od najvrjednijih pokretnih kulturnih dobara Crne Gore, smješteno u Zavičajnom muzeju Pljevlja.

Srednjovjekovni period i srpska vlast

Nakon opadanja rimske moći, regija je došla pod kontrolu raznih srednjovjekovnih srpskih država. Prije osmanskog osvajanja 1465. godine, ovaj kraj bio je dio srpskih kneževina koje su dominirale Balkanom. U tom periodu osnovan je Manastir Svete Trojice, čime je uspostavljen duhovni centar koji će opstati kroz stoljeća političkih promjena.

Osmansko doba: gotovo pet stoljeća vladavine

Osmanske snage osvojile su Pljevlja 1465. godine, čime je započeo najduži period osmanske vladavine u ijednom gradu Crne Gore — koji je trajao sve do 26. oktobra 1912. godine, kada je grad oslobođen tokom Prvog balkanskog rata. Tokom 447 godina Pljevlja su ostala pod osmanskom kontrolom, što je duboko oblikovalo njihovu arhitekturu, kulturu i urbani razvoj.

Grad je proširen u kasabu, veći osmanski grad bez tvrđave. Petnaesto i šesnaesto stoljeće svjedočila su izvanrednoj graditeljskoj aktivnosti: Manastir Svete Trojice osnovan je 1465. godine, veličanstvena Husein-pašina džamija dovršena je 1569. godine, a tokom 16. stoljeća grad je dobio kanalizacioni sistem — naprednu infrastrukturnu novinu za to vrijeme.

Pljevlja, Montenegro

Kada je 1572. godine središte Hercegovačkog sandžaka premješteno iz Foče u Pljevlja, rast grada se dramatično ubrzao. Broj gradskih kuća porastao je sa svega 72 kuće 1468. godine na 150 godine 1516., te na 300 do 1570. godine. Do 17. stoljeća Pljevlja su imala oko 650 kuća u centru grada i preko 400 u okolini.

Godine 1880. Pljevlja su postala središte Pljevaljskog sandžaka (Sandžak Taşlıca), položaj koji su zadržala sve do 1912. godine. Nakon oslobođenja od osmanske vlasti, Pljevlja su formalno pripojena Kraljevini Crnoj Gori, mada njihova osmanska arhitektonska baština ostaje upadljivo vidljiva širom grada.

Najznačajnije znamenitosti

Husein-pašina džamija

Biser pljevaljske osmanske baštine jeste Husein-pašina džamija, dovršena 1569. godine (mada neki izvori navode gradnju između 1573. i 1594. godine). Ovo arhitektonsko remek-djelo predstavlja zadužbinu Husein-paše Boljanića, osmanskog državnika koji je obnašao mnoge visoke funkcije širom carstva.

Džamija je izgrađena na kvadratnom temelju iznad kojeg se uzdiže niska kupola postavljena na kockastom postolju. Otvoreni trijem prekriven sa tri male kupole krasi glavnu fasadu. Unutrašnjost džamije i trijema raskošno je ukrašena polihromnim slikanim ornamentima sa cvjetnim motivima i citatima iz Kur'ana.

Munara džamije posebno je značajna — nakon što ju je 1911. godine pogodio grom, obnovljena je u vitkiju i višu građevinu. Sada visoka 42 metra, nosi titulu jedne od najviših munara na Balkanu. Džamija se naširoko smatra jednim od najljepših primjera islamske sakralne arhitekture u Crnoj Gori.

Manastir Svete Trojice (Manastir Dubnica)

Manastir Svete Trojice, koji datira iz 1537. godine, mada je možda osnovan ranije, 1465. godine prije osmanskog osvajanja, zauzima izuzetno mirnu lokaciju skrivenu u brdima otprilike 1 kilometar sjeverno od grada. Ovaj srednjovjekovni srpski pravoslavni manastirski kompleks (lavra) služi kao sjedište Mileševske eparhije.

Manastirsku crkvu i njen narteks freskama je oslikao sveštenik Strahinja iz Budimlja između 1592. i 1595. godine. Prva zona fresaka prikazuje svece, ktitore i članove dinastije Nemanjić, dok gornji dijelovi ilustruju velike crkvene praznike i prizore iz Hristovog stradanja.

Iako manastir ne sadrži freske iz 15. stoljeća, čuva jedan od najljepših primjera srednjovjekovnog veza — Teotimov epitrahilj iz 15. stoljeća. Na vjerske praznike manastir je domaćin litija, koncerata i drugih kulturnih aktivnosti, pružajući posjetiocima jedinstvenu priliku da se urone u lokalne pravoslavne tradicije.

Zavičajni muzej Pljevlja

Osnovan 1952. godine, Zavičajni muzej Pljevlja stoji kao jedan od najvećih muzeja u Crnoj Gori, čuvajući preko 5.000 predmeta koji dokumentuju historiju regije od paleolita do današnjih dana. Muzej djeluje kroz pet odjeljenja: arheološko, etnološko, historijsko, kulturno-historijsko i dokumentaciono.

Arheološke zbirke posebno su impresivne, sa prahistorijskim alatima, drevnim nakitom i predmetima iz raznih historijskih perioda. Predmeti otkriveni na Medenoj stijeni (stijene u kanjonu rijeke Ćehotine) imaju poseban značaj, pripadajući kulturama ranog paleolita, mezolita, te bakarnog i bronzanog doba.

Najveća atrakcija muzeja nesumnjivo je pljevaljska dijatreta — izvanredno dobro očuvana rimska čaša-kavez iz 4. stoljeća nove ere, izrađena od prozirnog bezbojnog stakla sa kobaltno plavom mrežom. Nekoliko stotina predmeta sa nekropole u Kominima, uključujući dijatretu, čuva se u zbirkama muzeja.

Drugi značajni eksponati uključuju rijetke tradicionalne nošnje, etnografske predmete, srednjovjekovne artefakte i opsežnu dokumentaciju kulturne baštine regije. Nažalost, uprkos svojoj izuzetnoj vrijednosti, dijatreta se ne može izložiti široj javnosti jer muzej nema specijalizirane sigurnosne mjere i kontrolu okruženja koje su potrebne za pravilno izlaganje ovog blaga svjetske klase.

Osmanska stara čaršija

Pljevaljska stara čaršija odlikuje se šarmantnim kaldrmisanim ulicama uz koje se nižu dobro očuvane građevine iz osmanskog doba, koje posjetioce vraćaju u zlatne dane grada pod carskom vlašću. Urbani raspored odražava tipično osmansko gradsko planiranje, sa centralnim čaršijskim prostorom okruženim stambenim naseljima.

Pored Husein-pašine džamije, stara čaršija sadrži i druge građevine iz osmanskog doba, uključujući džamiju Sultana Murata iz 16. stoljeća i historijski Sahat-kulu koja nudi panoramske poglede na grad i okolne planine.

Srednjovjekovni stećci

Šira pljevaljska regija dom je srednjovjekovnih stećaka — monumentalnih nadgrobnih spomenika koji se rasprostiru širom Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Crne Gore i Srbije. Ovi prepoznatljivi grobni biljezi, koji datiraju iz perioda od 12. do 16. stoljeća nove ere, upisani su na UNESCO-vu listu svjetske baštine u julu 2016. godine.

Stećci su uglavnom isklesani od krečnjaka i odlikuju se širokim spektrom ukrasnih motiva i natpisa koji predstavljaju ikonografske kontinuitete unutar srednjovjekovne Evrope, kao i lokalno specifične tradicije. U Crnoj Gori lokaliteti sa stećcima dokumentovani su u okolini Nikšića te u Glisnici i Vaškovu u općini Pljevlja.

Priroda i aktivnosti na otvorenom

Kapija nacionalnog parka Durmitor

Strateški položaj Pljevalja čini ih idealnom bazom za istraživanje nekih od najspektakularnijih prirodnih predjela Crne Gore. Grad se nalazi otprilike 60 kilometara od nacionalnog parka Durmitor, lokaliteta svjetske baštine UNESCO-a koji se prostire na 320 kvadratnih kilometara sa 48 zasebnih vrhova, 18 glacijalnih jezera i tri velika kanjona.

Durmitor je poznat po izvrsnim mogućnostima za planinarenje, penjanje, alpinizam i kanuiranje. Najbolje vrijeme za posjetu je između maja i oktobra; izvan ovih mjeseci led i obilne snježne padavine su uobičajeni. Raznolik teren parka nudi sve, od blagih šetnji u prirodi do zahtjevnih alpskih uspona.

Kanjon rijeke Tare

Jedna od najspektakularnijih prirodnih znamenitosti regije jeste kanjon rijeke Tare, smješten na spoju Mojkovca, Pljevalja i Žabljaka unutar nacionalnog parka Durmitor. Klisura rijeke Tare najdublji je kanjon u kontinentalnoj Evropi i drugi po dubini u cijeloj Evropi (iza Sulak kanjona). Na svjetskom nivou, zauzima treće mjesto, iza Velikog kanjona (Grand Canyon).

Kanjon dostiže maksimalnu dubinu od 1.300 metara i proteže se 82 kilometra, nudeći zadivljujuće vidike i uzbudljive avanturističke mogućnosti. Smaragdnozelena rijeka Tara, poznata po svojim kristalno čistim vodama, pruža rafting na divljim vodama svjetske klase koji obećava avanturu visokog adrenalina usred zapanjujućih predjela.

Planinarske opcije

Nekoliko planinarskih staza pruža spektakularne vidikovce na kanjon:

Staza sela Podgora: Ova planinarska tura duga 6 kilometara (3,79 milja) odlikuje se sa tri vidikovca pod nazivima Soa, Brojila i Tmorska Glavica, nudeći raznolike perspektive dramatičnog krajolika.
Planina Ćurevac: Jedna od najpopularnijih kratkih planinarskih tura za poglede na kanjon Tare jeste povratna staza duga 3 kilometra do planine Ćurevac, koja počinje 8 kilometara izvan Žabljaka. Sa vrha planinari mogu vidjeti kanjon i rijeku Taru kako se protežu u daljinu.
Most Đurđevića Tara: Kultni most dug 365 metara koji premošćuje kanjon pruža nevjerovatne mogućnosti za fotografiranje i označava popularno polazište za rafting ekspedicije.

Kulturni život i tradicije

Festivali i manifestacije

Pljevlja su tokom godine domaćin nekoliko značajnih festivala koji slave kulinarsku baštinu, kulturne tradicije i umjetnička dostignuća regije:

Dani pljevaljskog sira: Ovaj godišnji festival pretvara Pljevlja u gastronomsku prijestolnicu Crne Gore tokom jednog vikenda, sa brojnim proizvođačima koji predstavljaju svoje tradicionalne sireve. To je najbolje vrijeme da se iskuse autentični crnogorski okusi i nauči o sjevernjačkim prehrambenim tradicijama.
Pljevaljsko kulturno ljeto: Ovaj festival ističe žive tradicije, muziku i umjetnost grada, predstavljajući spoj pravoslavnih, osmanskih i austrougarskih kulturnih utjecaja koji definišu regiju.
Pljevaljski karneval: Živahna manifestacija sa povorkama, kostimima i muzikom koja privlači i mještane i turiste da uživaju u živopisnim kulturnim prikazima.
Dani Nikole Tesle: Ovaj festival slavi naslijeđe vizionarskog izumitelja sa zanimljivim nastupima i kulturnim programom.

Najbolje vrijeme za doživljaj ovih festivala je od kasnog proljeća do rane jeseni (maj do septembar), kada se temperature kreću od 15 do 28 stepeni Celzijusa.

Pljevaljski sir: nagrađivani sir

Pljevaljski sir stoji kao najprepoznatljiviji kulinarski brend grada, proizvođen već nekoliko stotina godina tradicionalnim metodama koje se prenose s generacije na generaciju. Ovaj polutvrdi, žućkasti sir pravi se prvenstveno od kravljeg mlijeka, mada su tradicionalne i mješavine kravljeg i ovčijeg mlijeka.

Proces proizvodnje uključuje zagrijavanje i sirenje mlijeka prije fermentacije u drvenim bačvama. Narezani sir se soli, stavlja u drvene bačve, a zatim potapa u salamuru. Nakon zrenja od najmanje 15 dana, sir razvija svoj prepoznatljiv profil okusa — istovremeno pikantan i blago sladak — sa kremastom, ali mrvljivom teksturom.

Pljevaljski sir postigao je međunarodno priznanje, zauzevši 27. mjesto na prestižnoj listi 100 najboljih vrsta sira na svijetu. Proizvodnja sira ostaje suštinski dio ekonomije i kulturne baštine pljevaljske regije.

Lokalna kuhinja

Pljevaljska kulinarska scena odražava tradicionalnu crnogorsku planinsku kuhinju sa izrazito sjevernjačkim karakterom:

Kačamak: Zasitno tradicionalno jelo od krompira, sira i kukuruznog brašna
Cicvara: Kremasto jelo pripremljeno od kukuruznog brašna i sira
Pršut: Crnogorska dimljena šunka
Domaći med: Proizveden iz raznolike planinske flore
Pljevaljski sir: Čuveni sir regije

Grad nudi razne mogućnosti za obrok, od tradicionalnih restorana koji služe obilatu crnogorsku mesnu hranu do ugostiteljskih objekata koji nude mediteransku, italijansku i međunarodnu kuhinju.

Klima i najbolje vrijeme za posjetu

Pregled klime

Pljevlja imaju umjereno kontinentalnu klimu koju karakteriziraju hladne zime i blaga do ugodno topla ljeta. Smješten u sjevernoj Crnoj Gori blizu srpske granice na nadmorskoj visini od 770 metara (2.500 stopa), nadmorska visina grada ublažava ljetnu vrućinu, dok istovremeno osigurava snježne zime.

Zima (decembar–februar): Hladna i siva sa čestim snježnim padavinama i mrazevima, mada se javljaju i blaži periodi. U dolinama se može stvarati magla. Tokom hladnih talasa koji se javljaju svake godine, temperature mogu pasti na -15 °C (5 °F) ili niže.

Proljeće (mart–maj): Prelazna sezona sa postepenim zatopljenjem i sve dužim danima. Smatra se jednim od najpovoljnijih perioda za posjetu, sa nižim cijenama hotela.

Ljeto (juni–august): Vruće i sunčano sa povremenim popodnevnim grmljavinama. August u prosjeku ima 26 °C (79 °F), što ga čini najtoplijim mjesecom. Temperaturne razlike su značajne — noći mogu biti svježe ili čak prohladne, dok dani mogu biti veoma vrući. Preporučuje se duks ili lagana jakna za večeri čak i usred ljeta.

Jesen (septembar–oktobar): Ugodne temperature sa prelijepim prirodnim krajolikom dok se lišće mijenja. Jedan od najboljih perioda za aktivnosti na otvorenom.

Najbolje vrijeme za posjetu

Optimalno vrijeme za posjetu Pljevljima je od juna do augusta, pri čemu juli, august i septembar obično nude najbolje uslove za vedro nebo i ugodne temperature. Za one koji traže blago vrijeme i manje gužve, kasno proljeće (maj–juni) i rana jesen (septembar–oktobar) su idealni, posebno za planinarenje i istraživanje obližnjih prirodnih znamenitosti.

Praktične informacije

Kako doći

Avionom: Najbliži aerodromi su Aerodrom Podgorica i Aerodrom Tivat. Sa bilo kojeg aerodroma putnici mogu uzeti autobus ili iznajmiti automobil za slikovitu planinsku vožnju do Pljevalja.

Autobusom: Pljevlja nude međugradske autobuske veze sa više od 10 gradova širom Crne Gore, uključujući Podgoricu, Nikšić i Budvu, kao i međunarodne veze sa srpskim gradovima poput Beograda, Čačka i Užica.

Iz Podgorice: Direktni autobusi polaze tri puta dnevno, a putovanje traje otprilike 3 sata i 55 minuta.
Iz Beograda: Linije saobraćaju preko Prijepolja, a putovanje traje otprilike 6 sati i 41 minutu, uključujući presjedanja.
Iz Bijelog Polja: Linije traju otprilike 2 sata i 54 minute preko Prijepolja.

Autobuska stanica nalazi se otprilike 1.695 metara od centra grada — oko 8 minuta hoda. Glavne autobuske kompanije koje saobraćaju do Pljevalja uključuju Glušicu i Vot Turist.

Vozom: Željeznice Crne Gore (ŽPCG) saobraćaju jednim dnevnim vozom iz Podgorice do Prijepolja Teretna. Karte koštaju 6–14 dolara, a putovanje traje 3 sata i 34 minute.

Smještaj

Pljevlja nude niz opcija smještaja koje odgovaraju različitim budžetima:

Visoko ocijenjeni hoteli: - Hotel Gold: Hotel sa 4 zvjezdice u srcu Pljevalja, svega 0,4 milje od centra grada, nudi besplatan doručak, Wi-Fi, privatni parking, hidromasažnu kadu, klimatizaciju i 24-satnu recepciju. - Hotel Franca: Objekat sa 4 zvjezdice smješten 0,2 milje od centra grada sa besplatnim WiFi-jem, privatnim parkingom i recepcijom koja radi 24 sata. - Hotel Pljevlja: Hotel sa 3 zvjezdice koji nudi zajednički salon, terasu, restoran, bar, poslugu u sobu i 24-satnu recepciju. - Hotel Delta, Hotel 24 Jul i Etno Kuća Krvavac: Popularan izbor među putnicima.

Cijene: U prosjeku, smještaj u Pljevljima košta otprilike 55 dolara po noći, pri čemu hoteli sa 3 zvjezdice koštaju u prosjeku oko 50 dolara po noći. To čini Pljevlja znatno povoljnijim od popularnih primorskih destinacija poput Kotora ili Budve. Najniže cijene hotela uglavnom se nalaze između marta i maja.

Većina hotela pogodno je smještena u centralnom i sjevernom dijelu grada, na pješačkoj udaljenosti od glavnih znamenitosti.

Restorani i kuhinja

Pljevaljska restoranska scena kreće se od tradicionalnih crnogorskih objekata do više međunarodnih opcija. TripAdvisor predstavlja nekoliko restorana sa recenzijama putnika koje se mogu filtrirati po kuhinji, cijeni i lokaciji. Restoranska scena uključuje fino objedovanje, ležerne restorane i uličnu hranu, sa opcijama za brzu hranu, francusku, italijansku, mediteransku i tradicionalnu crnogorsku, mesom obilatu hranu.

Demografija i ekonomija

Stanovništvo

Prema popisu iz 2023. godine, općina Pljevlja ima 24.134 stanovnika, dok je sam grad dom 16.111 stanovnika. Općina obuhvata 1.343 kvadratna kilometra, što rezultira niskom gustinom naseljenosti od otprilike 18 osoba po kvadratnom kilometru — druga je po veličini općina u Crnoj Gori po površini.

Etnički sastav grada (popis iz 2023.) čini 59,94% Srba, 21,18% Crnogoraca, 10,04% Bošnjaka i 3,82% etničkih Muslimana. Srpski je najzastupljeniji jezik sa 66,61%.

Nažalost, Pljevlja su doživjela najoštriji pad stanovništva u Crnoj Gori od početka 2000-ih godina, izazvan industrijskom stagnacijom, ekološkim problemima i ograničenim ekonomskim mogućnostima koje vode visokim stopama iseljavanja, posebno među stručnim radnicima.

Ekonomija

Pljevlja služe kao jedan od glavnih ekonomskih pokretača Crne Gore, mada njihova ekonomija ostaje u velikoj mjeri oslonjena na tradicionalne industrije:

Energetika i rudarstvo: Grad je dom jedine termoelektrane u Crnoj Gori, koja osigurava 45% snabdijevanja zemlje električnom energijom. Uz elektranu se nalazi najveći rudnik uglja u zemlji, koji čini 100% proizvodnje uglja u Crnoj Gori. Ovi objekti zapošljavaju značajan dio lokalne radne snage.

Ekološki izazovi: Oslanjanje na vađenje lignita i proizvodnju struje iz uglja doprinosi degradaciji okoliša i problemima kvaliteta zraka, što predstavlja stalne izazove za stanovnike i ograničava mogućnosti diversifikacije.

Napori za diversifikaciju: U julu 2025. godine crnogorska vlada odobrila je planove za izgradnju solarnog parka snage 81,1 MW na rekultivisanom zemljištu rudnika uglja, što predstavlja značajan korak ka obnovljivoj energiji i ekonomskoj diversifikaciji.

Tradicionalne industrije: Pored energetike, regija održava tradicionalne poljoprivredne djelatnosti, uključujući proizvodnju pljevaljskog sira, meda i drugih lokalnih specijaliteta koji doprinose lokalnoj ekonomiji i kulturnom identitetu.

Zašto posjetiti Pljevlja?

Pljevlja nude putnicima koji traže autentične crnogorske doživljaje primamljivu alternativu prepunim primorskim odmaralištima. Ovdje ćete pronaći:

Bogate historijske slojeve: Od rimskih ruševina do osmanskih džamija i srpskih pravoslavnih manastira, stoljeća raznolikih kulturnih utjecaja susreću se na jednom pristupačnom mjestu.
Arhitektonska blaga: Husein-pašina džamija sa svojom munarom koja drži balkanski rekord i mirni Manastir Svete Trojice predstavljaju arhitektonske i duhovne vrhunce koji se rijetko mogu naći drugdje u Crnoj Gori.
Artefakte muzejske vrijednosti: Zavičajni muzej čuva spektakularnu pljevaljsku dijatretu i hiljade drugih predmeta koji obuhvataju milenijume ljudskog naseljavanja.
Kapiju ka prirodi: Blizina nacionalnom parku Durmitor i kanjonu rijeke Tare pruža lak pristup nekim od najdramatičnijih prirodnih predjela Evrope.
Autentičnu kulturu: Tradicionalni festivali sira, lokalna kuhinja i kulturne manifestacije nude istinski uvid u sjevernu crnogorsku planinsku kulturu.
Pristupačnost: Znatno niže cijene od primorskih destinacija čine Pljevlja dostupnim putnicima sa ograničenim budžetom.
Daleko od utabanih staza: Manje turista znači autentičnije susrete s mještanima i priliku da doživite Crnu Goru onako kako je doživljavaju Crnogorci.

Bilo da ste ljubitelj historije privučen rimskim ruševinama i osmanskom arhitekturom, avanturista koji traži planinske staze i rafting na rijeci, ili kulturni putnik zainteresovan za tradicionalne festivale i lokalnu kuhinju, Pljevlja pružaju jedinstven crnogorski doživljaj koji nagrađuje one spremne da krenu izvan utabanih turističkih staza.