Pljevlja, Crna Gora: Kompletan vodič - Istorija, atrakcije i savjeti

Pljevlja: istorijska kapija sjevera Crne Gore

Pljevlja, smještena u planinskim predjelima sjeverne Crne Gore, grad su u kojem se susreću vjekovi istorije. Sa jedinstvenim spojem rimskog nasljeđa, osmanske arhitekture i srpske pravoslavne tradicije, ova često prenebregnuta destinacija nudi putnicima autentičan uvid u raznoliku kulturnu sliku Crne Gore. Kao grad koji je najduže bio pod osmanskom vlašću u zemlji i dom značajnih arheoloških blaga, Pljevlja su svjedočanstvo mnogih civilizacija koje su oblikovale Balkan.

Pljevlja, Montenegro

Putovanje kroz istoriju

Drevni počeci: Municipium S

Davno prije savremenog oblika Pljevalja, ovaj kraj bio je dom ilirskog plemena Pirusta, koji su naseljavali ovu oblast sve do rimske najezde u 1. vijeku nove ere. Rimljani su na ruševinama ilirskog naselja podigli sopstveni grad i nazvali ga Municipium S, smješten u onome što je danas pljevaljski kvart Komini.

Municipium S bio je drugi po veličini rimski grad na tlu današnje Crne Gore, poslije Duklje, i služio je kao značajan trgovački i vjerski centar u gornjem dijelu rimske provincije Dalmacije. Arheološka iskopavanja sprovedena od 1964. do 1967. godine, a potom ponovo od 1970. do 1977. godine, otkrila su obrise ovog rimskog grada, uključujući bedeme, monumentalne građevine, gradske ulice i nekropole. Otkriveno je gotovo 700 grobova, od kojih mnogi sadrže natpisane spomenike koji pružaju neprocjenjiv uvid u život u ovom pograničnom naselju.

Rimski grad postojao je oko tri i po vijeka, od 1. do 4. vijeka nove ere. Pravo ime municipija ostaje misterija — vjeruje se da se skraćenica „S“, koja se pojavljuje na jednom natpisu, odnosi na ime naselja, premda to nije definitivno potvrđeno.

Pljevlja, Montenegro

Među najspektakularnijim nalazima sa ovih iskopavanja jeste pljevaljska dijatreta, čaša u obliku kaveza otkrivena 1975. godine. Ovo izuzetno djelo kasnorimskog staklarstva iz 4. vijeka nove ere ima providno tijelo sa plavom mrežicom i nosi natpis „VIVAS PAN[H]ELLENI BONA M[emoria]“ („Živi, Panhelenije, u dobrom [sjećanju]“). Visoka 14,9 cm, sa prečnikom otvora od 13,3 cm, ova osjetljiva posuda vjerovatno je izrađena u jednoj od čuvenih kelnskih radionica. Danas predstavlja jedno od najvrednijih pokretnih kulturnih dobara Crne Gore i čuva se u Zavičajnom muzeju Pljevlja.

Srednji vijek i srpska vlast

Nakon opadanja rimske moći, ovaj kraj je došao pod vlast raznih srednjovjekovnih srpskih država. Prije osmanskog osvajanja 1465. godine, ova oblast bila je dio srpskih kneževina koje su dominirale Balkanom. Upravo je u tom periodu osnovan Manastir Svete Trojice, čime je uspostavljen duhovni centar koji će opstati kroz vjekove političkih promjena.

Osmansko doba: gotovo pet vjekova vladavine

Osmanske snage osvojile su Pljevlja 1465. godine, čime je započeo period najduže osmanske vladavine od svih gradova u Crnoj Gori — koji je trajao sve do 26. oktobra 1912. godine, kada je grad oslobođen tokom Prvog balkanskog rata. Tokom 447 godina, Pljevlja su ostala pod osmanskom kontrolom, što je duboko oblikovalo njihovu arhitekturu, kulturu i urbani razvoj.

Grad je proširen u kasabu, veći osmanski grad bez tvrđave. Petnaesti i šesnaesti vijek donijeli su izuzetnu graditeljsku aktivnost: Manastir Svete Trojice osnovan je 1465. godine, veličanstvena Husein-pašina džamija završena je 1569. godine, a tokom 16. vijeka grad je dobio kanalizacioni sistem — napredak u infrastrukturi za to vrijeme.

Pljevlja, Montenegro

Kada je 1572. godine sjedište Hercegovačkog sandžaka premješteno iz Foče u Pljevlja, rast grada se dramatično ubrzao. Broj gradskih kuća porastao je sa svega 72 kuće 1468. godine na 150 godine 1516, te na 300 do 1570. godine. Do 17. vijeka, Pljevlja su se mogla pohvaliti sa oko 650 kuća u gradskom jezgru i preko 400 u okolnom području.

Godine 1880. Pljevlja su postala sjedište Pljevaljskog sandžaka (Taşlıca sandžak), položaj koji su zadržala sve do 1912. godine. Nakon oslobođenja od osmanske vlasti, Pljevlja su zvanično pripojena Kraljevini Crnoj Gori, premda njihovo osmansko arhitektonsko nasljeđe ostaje upadljivo vidljivo širom grada.

Glavne znamenitosti

Husein-pašina džamija

Bisernica osmanskog nasljeđa Pljevalja jeste Husein-pašina džamija, završena 1569. godine (premda neki izvori navode gradnju između 1573. i 1594. godine). Ovo arhitektonsko remek-djelo predstavlja zadužbinu Husein-paše Boljanića, osmanskog državnika koji je obavljao mnoge visoke funkcije širom carstva.

Džamija je izgrađena na kvadratnoj osnovi iznad koje se uzdiže niska kupola postavljena na kockastom postolju. Otvoreni trijem prekriven sa tri male kupole krasi glavno pročelje. Unutrašnjost džamije i trijema raskošno su ukrašeni polihromnim slikanim ornamentima sa cvjetnim motivima i citatima iz Kurana.

Minaret džamije posebno je vrijedan pažnje — nakon što ga je 1911. godine pogodio grom, obnovljen je u vitkiju, višu građevinu. Sada visok 42 metra, nosi titulu jednog od najviših minareta na Balkanu. Džamija se naširoko smatra jednim od najljepših primjera islamske sakralne arhitekture u Crnoj Gori.

Manastir Svete Trojice (Manastir Dubnica)

Manastir Svete Trojice, koji potiče iz 1537. godine, premda je možda osnovan i ranije, 1465. godine prije osmanskog osvajanja, zauzima uzvišeno mirno mjesto utisnuto u brda približno 1 kilometar sjeverno od grada. Ovaj srednjovjekovni srpski pravoslavni manastirski kompleks (lavra) služi kao sjedište Mileševske eparhije.

Manastirsku crkvu i njen narteks freskama je oslikao pop Strahinja iz Budimlja između 1592. i 1595. godine. Prva zona fresaka prikazuje svece, ktitore i članove dinastije Nemanjić, dok gornji dijelovi ilustruju velike crkvene praznike i prizore Hristovog stradanja.

Iako manastir ne sadrži freske iz 15. vijeka, čuva jedan od najljepših primjera srednjovjekovnog veza — Teotimov epitrahilj iz 15. vijeka. O vjerskim praznicima, manastir je domaćin litija, koncerata i drugih kulturnih aktivnosti, pružajući posjetiocima jedinstvenu priliku da se urone u lokalnu pravoslavnu tradiciju.

Zavičajni muzej Pljevlja

Osnovan 1952. godine, Zavičajni muzej Pljevlja jedan je od najvećih muzeja u Crnoj Gori, koji čuva preko 5.000 predmeta što dokumentuju istoriju ovog kraja od paleolitskog doba do današnjih dana. Muzej ima pet odjeljenja: arheološko, etnološko, istorijsko, kulturno-istorijsko i dokumentacionu službu.

Arheološke zbirke posebno su impresivne, sa praistorijskim oruđima, drevnim nakitom i predmetima iz raznih istorijskih perioda. Predmeti otkriveni na Medenoj stijeni (stijene u kanjonu rijeke Ćehotine) imaju poseban značaj, jer pripadaju kulturama ranog paleolita, mezolita, bakarnog i bronzanog doba.

Zvijezda muzeja nesumnjivo je pljevaljska dijatreta — izvanredno dobro očuvana rimska čaša u obliku kaveza iz 4. vijeka nove ere, izrađena od providnog bezbojnog stakla sa kobaltno plavom mrežom. Nekoliko stotina predmeta sa nekropole Komini, uključujući i dijatretu, čuva se u muzejskim zbirkama.

Drugi značajni eksponati uključuju rijetke tradicionalne nošnje, etnografske predmete, srednjovjekovne artefakte i opsežnu dokumentaciju o kulturnom nasljeđu ovog kraja. Nažalost, uprkos svojoj izuzetnoj vrijednosti, dijatreta se ne može izložiti široj javnosti jer muzej nema specijalizovane bezbjednosne mjere i sisteme klimatizacije i regulacije uslova čuvanja potrebne za pravilno izlaganje ovog blaga svjetske klase.

Osmanska stara čaršija

Stari dio Pljevalja krase šarmantne kaldrmisane ulice oivičene dobro očuvanim građevinama iz osmanskog doba, koje posjetioce vraćaju u slavne dane grada pod carskom vlašću. Urbani raspored odražava tipično osmansko gradsko planiranje, sa centralnom čaršijom okruženom stambenim četvrtima.

Pored Husein-pašine džamije, stara čaršija sadrži i druge građevine iz osmanskog doba, uključujući džamiju sultana Murata iz 16. vijeka i istorijski Sahat-kulu koja pruža panoramski pogled na grad i okolne planine.

Srednjovjekovni stećci

Šira oblast Pljevalja dom je srednjovjekovnih stećaka — monumentalnih nadgrobnih spomenika rasutih širom Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Crne Gore i Srbije. Ovi osobeni grobni biljezi, koji potiču iz perioda od 12. do 16. vijeka nove ere, upisani su na UNESCO listu svjetske baštine u julu 2016. godine.

Stećci su uglavnom isklesani od krečnjaka i odlikuju se širokim spektrom dekorativnih motiva i natpisa koji predstavljaju ikonografski kontinuitet unutar srednjovjekovne Evrope, kao i lokalno osobene tradicije. U Crnoj Gori, lokaliteti sa stećcima dokumentovani su oko Nikšića te u Glisnici i Vaškovu u opštini Pljevlja.

Priroda i aktivnosti na otvorenom

Kapija Nacionalnog parka Durmitor

Strateški položaj Pljevalja čini ih idealnom bazom za istraživanje nekih od najspektakularnijih prirodnih predjela Crne Gore. Grad se nalazi približno 60 kilometara od Nacionalnog parka Durmitor, dijela svjetske baštine UNESCO-a koji se prostire na 32.000 hektara sa 48 zasebnih vrhova, 18 glacijalnih jezera i tri velika kanjona.

Durmitor je čuven po izvrsnim mogućnostima za planinarenje, penjanje, alpinizam i kajak. Najbolje vrijeme za posjetu je između maja i oktobra; van ovih mjeseci, led i obilne snježne padavine su uobičajeni. Raznolik teren parka nudi sve, od blagih šetnji u prirodi do zahtjevnih alpskih uspona.

Kanjon rijeke Tare

Jedna od najspektakularnijih prirodnih odlika ovog kraja jeste kanjon rijeke Tare, smješten na razmeđu Mojkovca, Pljevalja i Žabljaka unutar Nacionalnog parka Durmitor. Kanjon Tare najdublji je kanjon u kontinentalnoj Evropi i drugi najdublji u cijeloj Evropi (iza kanjona Sulak). Na svjetskom nivou, zauzima treće mjesto, iza Velikog kanjona.

Kanjon dostiže maksimalnu dubinu od 1.300 metara i proteže se 82 kilometra, pružajući zadivljujuće vidike i uzbudljive avanturističke mogućnosti. Smaragdnozelena Tara, poznata po svojim bistrim vodama, nudi rafting iskustva svjetske klase koja obećavaju avanturu punu adrenalina usred zapanjujućih predjela.

Mogućnosti za planinarenje

Nekoliko planinarskih staza pruža spektakularne vidikovce na kanjon:

Staza sela Podgora: Ova staza duga 6 kilometara (3,79 milja) ima tri vidikovca pod imenima Soa, Brojila i Tmorska Glavica, koji nude raznolike perspektive dramatičnog pejzaža.
Vrh Ćurevac: Jedna od najpopularnijih kratkih tura za poglede na kanjon Tare jeste povratna staza duga 3 kilometra do vrha Ćurevac, koja počinje 8 kilometara izvan Žabljaka. Sa vrha, planinari mogu vidjeti kanjon Tare i rijeku kako se pruža u daljinu.
Most Đurđevića Tara: Kultni most dug 365 metara koji premošćuje kanjon pruža nevjerovatne prilike za fotografisanje i predstavlja popularnu polaznu tačku za rafting ekspedicije.

Kulturni život i tradicija

Festivali i manifestacije

Pljevlja su tokom godine domaćin nekoliko značajnih festivala koji slave kulinarsko nasljeđe, kulturnu tradiciju i umjetnička dostignuća ovog kraja:

Dani pljevaljskog sira: Ovaj godišnji festival pretvara Pljevlja u gastronomsku prijestonicu Crne Gore za jedan vikend, sa brojnim proizvođačima koji predstavljaju svoje tradicionalne sireve. To je najbolje vrijeme da se iskuse autentični crnogorski ukusi i upozna sjeverna kulinarska tradicija.
Pljevaljsko kulturno ljeto: Ovaj festival ističe živopisne tradicije, muziku i umjetnost grada, predstavljajući spoj pravoslavnih, osmanskih i austrougarskih kulturnih uticaja koji definišu ovaj kraj.
Pljevaljski karneval: Živahna manifestacija sa povorkama, kostimima i muzikom koja privlači i mještane i turiste da uživaju u živopisnim kulturnim prizorima.
Dani Nikole Tesle: Ovaj festival slavi nasljeđe vizionarskog pronalazača kroz zanimljive nastupe i kulturni program.

Najbolje vrijeme za doživljaj ovih festivala je od kasnog proljeća do rane jeseni (maj–septembar), kada se temperature kreću od 15 do 28 stepeni Celzijusa.

Pljevaljski sir: nagrađivani sir

Pljevaljski sir je najprepoznatljiviji kulinarski brend grada, proizvodi se već nekoliko stotina godina tradicionalnim metodama prenošenim s koljena na koljeno. Ovaj polutvrdi, žućkasti sir pravi se prvenstveno od kravljeg mlijeka, premda su tradicionalne i mješavine kravljeg i ovčijeg mlijeka.

Proizvodni proces podrazumijeva zagrijavanje i podsiravanje mlijeka prije njegovog fermentisanja u drvenim kacama. Narezani sir se soli, stavlja u drvene kace, a zatim potapa u salamuru. Nakon sazrijevanja od najmanje 15 dana, sir razvija svoj prepoznatljiv ukus — istovremeno pikantan i pomalo sladak — sa kremastom, a opet mrvičastom teksturom.

Pljevaljski sir postigao je međunarodno priznanje, zauzevši 27. mjesto na prestižnoj listi 100 najboljih vrsta sira na svijetu. Proizvodnja sira ostaje suštinski dio privrede i kulturnog nasljeđa pljevaljskog kraja.

Lokalna kuhinja

Kulinarska scena Pljevalja odražava tradicionalnu crnogorsku planinsku trpezu sa izrazito sjevernjačkim karakterom:

Kačamak: Izdašno tradicionalno jelo od krompira, sira i kukuruznog brašna
Cicvara: Kremasto jelo spremljeno od kukuruznog brašna i sira
Pršut: Crnogorska sušena šunka
Lokalni med: Proizveden od raznolike planinske flore
Pljevaljski sir: Čuveni sir ovog kraja

Grad nudi razne mogućnosti za obrok, od tradicionalnih restorana koji služe „mesnatu crnogorsku trpezu“ do objekata koji nude mediteransku, italijansku i međunarodnu kuhinju.

Klima i najbolje vrijeme za posjetu

Pregled klime

Pljevlja imaju umjereno kontinentalnu klimu koju karakterišu hladne zime i blaga do prijatno topla ljeta. Smješten u sjevernoj Crnoj Gori, blizu granice sa Srbijom, na nadmorskoj visini od 770 metara (2.500 stopa), grad svojom nadmorskom visinom ublažava ljetnu vrelinu, dok istovremeno obezbjeđuje snježne zime.

Zima (decembar–februar): Hladna i siva, sa čestim snježnim padavinama i mrazevima, premda se javljaju i blaži periodi. U dolinama se može stvoriti magla. Tokom hladnih talasa koji se javljaju svake godine, temperature mogu pasti na -15 °C (5 °F) ili niže.

Proljeće (mart–maj): Prelazna sezona sa postepenim zagrijavanjem i sve dužim danom. Smatra se jednim od najpovoljnijih perioda za posjetu, sa nižim cijenama smještaja.

Ljeto (jun–avgust): Toplo i sunčano sa povremenim popodnevnim grmljavinama. Avgust u prosjeku ima 26 °C (79 °F), što ga čini najtoplijim mjesecom. Temperaturni rasponi su značajni — noći mogu biti svježe ili čak hladne, dok dani mogu biti veoma vreli. Preporučuje se dukserica ili lagana jakna za večeri čak i usred ljeta.

Jesen (septembar–oktobar): Prijatne temperature sa prelijepim prirodnim prizorima dok se lišće mijenja. Jedan od najboljih perioda za aktivnosti na otvorenom.

Najbolje vrijeme za posjetu

Optimalno vrijeme za posjetu Pljevljima je od juna do avgusta, pri čemu jul, avgust i septembar obično nude najbolje uslove za suho nebo i prijatne temperature. Za one koji traže blago vrijeme i manje gužve, kasno proljeće (maj–jun) i rana jesen (septembar–oktobar) idealni su, naročito za planinarenje i istraživanje obližnjih prirodnih znamenitosti.

Praktične informacije

Kako stići

Avionom: Najbliži aerodromi su aerodrom Podgorica i aerodrom Tivat. Sa bilo kojeg aerodroma, putnici mogu uzeti autobus ili iznajmiti automobil za živopisnu planinsku vožnju do Pljevalja.

Autobusom: Pljevlja nude međugradske autobuske veze sa više od 10 gradova širom Crne Gore, uključujući Podgoricu, Nikšić i Budvu, kao i međunarodne veze sa srpskim gradovima poput Beograda, Čačka i Užica.

Iz Podgorice: Direktni autobusi polaze tri puta dnevno, a putovanje traje približno 3 sata i 55 minuta.
Iz Beograda: Linije saobraćaju preko Prijepolja, a putovanje traje približno 6 sati i 41 minut, uključujući presjedanja.
Iz Bijelog Polja: Putovanje traje približno 2 sata i 54 minuta preko Prijepolja.

Autobuska stanica nalazi se približno 1.695 metara od centra grada — oko 8 minuta hoda. Među glavnim autobuskim kompanijama koje saobraćaju za Pljevlja su Glušica i Vot Turist.

Vozom: Željeznica Crne Gore (ŽPCG) saobraća jednim dnevnim vozom od Podgorice do Prijepolja Teretna. Karte koštaju 6–14 dolara, a putovanje traje 3 sata i 34 minuta.

Smještaj

Pljevlja nude niz mogućnosti za smještaj koje odgovaraju različitim budžetima:

Visoko ocijenjeni hoteli: - Hotel Gold: Hotel sa 4 zvjezdice u srcu Pljevalja, samo 0,4 milje od centra grada, koji nudi besplatan doručak, Wi-Fi, privatni parking, đakuzi, klimatizaciju i recepciju koja radi 24 časa. - Hotel Franca: Objekat sa 4 zvjezdice smješten 0,2 milje od centra grada, sa besplatnim WiFi-jem, privatnim parkingom i recepcijom koja radi non-stop. - Hotel Pljevlja: Hotel sa 3 zvjezdice sa zajedničkim salonom, terasom, restoranom, barom, posluženjem u sobu i recepcijom koja radi 24 časa. - Hotel Delta, Hotel 24 Jul i Etno kuća Krvavac: Popularni izbori među putnicima.

Cijene: U prosjeku, smještaj u Pljevljima košta približno 55 dolara po noći, dok hoteli sa 3 zvjezdice u prosjeku koštaju oko 50 dolara po noći. To čini Pljevlja znatno povoljnijim od popularnih primorskih destinacija poput Kotora ili Budve. Najniže cijene hotela uglavnom se nalaze između marta i maja.

Većina hotela pogodno je smještena u centralnom i sjevernom dijelu grada, na pješačkoj udaljenosti od glavnih znamenitosti.

Restorani

Restoranska scena Pljevalja kreće se od tradicionalnih crnogorskih objekata do više međunarodnih opcija. TripAdvisor prikazuje nekoliko restorana sa recenzijama putnika koje se mogu filtrirati prema kuhinji, cijeni i lokaciji. Ugostiteljska ponuda uključuje fino objedovanje, ležerne restorane i uličnu hranu, sa opcijama za brzu hranu, francusku, italijansku, mediteransku i tradicionalnu crnogorsku „mesnatu“ trpezu sa naglaskom na mesu.

Demografija i privreda

Stanovništvo

Prema popisu iz 2023. godine, opština Pljevlja ima 24.134 stanovnika, dok sam grad broji 16.111 žitelja. Opština se prostire na 1.343 kvadratna kilometra, što rezultira niskom gustinom naseljenosti od približno 18 osoba po kvadratnom kilometru — druga je opština po veličini u Crnoj Gori po površini.

Etnički sastav grada (popis iz 2023.) čini 59,94% Srba, 21,18% Crnogoraca, 10,04% Bošnjaka i 3,82% etničkih Muslimana. Srpski je najzastupljeniji jezik, sa 66,61%.

Nažalost, Pljevlja su zabilježila najoštriji pad stanovništva u Crnoj Gori od ranih 2000-ih godina, podstaknut industrijskom stagnacijom, ekološkim problemima i ograničenim ekonomskim mogućnostima koje vode visokim stopama iseljavanja, naročito među stručnim radnicima.

Privreda

Pljevlja služe kao jedan od glavnih privrednih pokretača Crne Gore, premda njihova privreda ostaje u velikoj mjeri oslonjena na tradicionalne industrije:

Energetika i rudarstvo: Grad je dom jedine termoelektrane u Crnoj Gori, koja obezbjeđuje 45% snabdijevanja zemlje električnom energijom. Uz elektranu se nalazi i najveći rudnik uglja u zemlji, koji čini 100% proizvodnje uglja u Crnoj Gori. Ovi objekti zapošljavaju značajan dio lokalne radne snage.

Ekološki izazovi: Zavisnost od kopanja lignita i proizvodnje energije na ugalj doprinosi ekološkoj degradaciji i problemima sa kvalitetom vazduha, predstavljajući stalne izazove za stanovnike i ograničavajući mogućnosti za diversifikaciju.

Napori ka diversifikaciji: U julu 2025. godine, crnogorska vlada odobrila je planove za solarni park snage 81,1 MW koji će biti izgrađen na rehabilitovanom zemljištu rudnika uglja, što predstavlja značajan korak ka obnovljivoj energiji i ekonomskoj diversifikaciji.

Tradicionalne industrije: Pored energetike, ovaj kraj održava tradicionalne poljoprivredne djelatnosti, uključujući proizvodnju pljevaljskog sira, meda i drugih lokalnih specijaliteta koji doprinose lokalnoj privredi i kulturnom identitetu.

Zašto posjetiti Pljevlja?

Pljevlja nude putnicima koji tragaju za autentičnim crnogorskim doživljajima privlačnu alternativu prepunim primorskim ljetovalištima. Ovdje ćete pronaći:

Bogate istorijske slojeve: Od rimskih ruševina, preko osmanskih džamija, do srpskih pravoslavnih manastira, vjekovi raznolikih kulturnih uticaja susreću se na jednom dostupnom mjestu.
Arhitektonska blaga: Husein-pašina džamija sa svojim minaretom koji drži balkanski rekord i mirni Manastir Svete Trojice predstavljaju arhitektonske i duhovne vrhunce kakvi se rijetko pronalaze drugdje u Crnoj Gori.
Predmete muzejske vrijednosti: Zavičajni muzej čuva spektakularnu pljevaljsku dijatretu i hiljade drugih predmeta koji obuhvataju milenijume ljudskog naseljavanja.
Kapiju ka prirodi: Blizina Nacionalnog parka Durmitor i kanjona rijeke Tare omogućava lak pristup nekim od najdramatičnijih prirodnih predjela Evrope.
Autentičnu kulturu: Tradicionalni festivali sira, lokalna kuhinja i kulturne manifestacije nude istinski uvid u sjevernu crnogorsku planinsku kulturu.
Povoljnost: Znatno niže cijene nego u primorskim destinacijama čine Pljevlja dostupnim putnicima koji vode računa o budžetu.
Daleko od utabanih staza: Manje turista znači autentičnije susrete sa mještanima i priliku da doživite Crnu Goru onako kako je doživljavaju Crnogorci.

Bilo da ste ljubitelj istorije privučen rimskim ruševinama i osmanskom arhitekturom, avanturista na otvorenom koji traga za planinskim stazama i raftingom, ili kulturni putnik zainteresovan za tradicionalne festivale i lokalnu kuhinju, Pljevlja pružaju jedinstveno crnogorsko iskustvo koje nagrađuje one koji su spremni da zakorače izvan utabanih turističkih staza.