Dvije stilizovane urezane ribe zauvijek spojene i njihovi repovi okrenut jedni prema drugima, koje se mogu vidjeti na mnogim suvenirima danas, su isključivi simbol grada Budve. Ribe pripadaju savremenom lokalnom predanju, dok je legenda o osnivanju grada mnogo starija i govori drugu priču. Legenda kaže da je Budva osnovana od strane Kadmusa, sina feničanskog kralja Agenora. Pošto nije uspio vratiti svoju bjegunačku sestru Europu, koju je oteo Zeus, u dom svoga oca, Kadmus osniva grad Tebe vani. Došao je iz Tebe sa svojom ženom Harmonijom, došao je u ove oblasti i osnovao Budvu (Butua, Budoe). Prema mitu, Kadmus i Harmonija su kasnije pretvoreni u zmije, a ne u ribe; dvije ribe nisu dio njihove priče. Budva je jedno od najstarijih naselja na Jadranu i privlači sve veći broj turista svake godine. Budva je prvi put spomenuta u 5. vijeku p.n.e.

Smatra se da je Stari grad nastao na ostrvu koje se kasnije spojilo sa kopnom. Kamene kuće i crkve, kao i uske ulice i mali zeleni vrtove okružene bedema sa svih strana - čine Budvu tipičnim srednjovjekovnim obalnim gradom. Nudi pogled na plavo otvoreno more, kilometre plaža i obližnju ostrvu Sveti Nikola, najveće ostrvo kod Budve. Poluostrvo Sveti Stefan je jedinstveno u svijetu kao luksuzni gradski hotel i neodvojna od slike Budve, kojem pripada i čini dio njene ambijente. Budva ima mnogo različitih atrakcija za posjet, tako da osim njenih lijepih pješčanih plaža koje možete odabrati za sebe, predlažemo vam nekoliko kulturnih znamenitosti koje ne smijete propustiti.

1. Crkva Svete Trojice Bilo da ste planirali ili ne da je posjetite, šanse su velike da ćete se naći na najvećem trgu u Budvi, ispred hrama posvećenog Svetoj Trojici. To je jedno od mjesta koja se najčešće pojavljuju kada tražite informacije na internetu o Budvi, i sa dobrim razlogom. Prije svega, crkva se nalazi u samom centru grada, okružena restoranima, kafanama, barovima, suvenirskim prodavnicama, butikama i prodavnicama. Trg, gdje se nalazi crkva, je izuzetno posjećen od strane lokalnih i stranih posjetilaca, ali nije bio uvijek tako. Nakon propasti Venecijanske republike 1797 i dolaska Austrije, zahvaljujući naporima crnogorskog biskupa Petra I i na zahtjev pravoslavnih građana Budve, 1798 je započeta gradnja crkve posvećene Svetoj Trojici. Završena 1804. godine, podignuta je po uzoru na crkvu Uspenja Presvete Bogorodice manastira Podostrog. Izgrađena je od tesanog bijelog i crvenkastog kamena raspoređenog u pojaseve, a unutrašnjost je ukrašena ikonostasama od velike umjetničke vrijednosti, iz 1833, koju je napravio grčki slikar sa ostrva Milos, Naum Zetiri. Hram ima zvonik na preslicu sa tri zvona, dok je mjesto oko crkve lijepo popločano i gdje se nalazi grob poznatog crnogorskog pisca i političara, Stefana Mitrova Ljubiše, rođenog u Budvi.

2. Veliki zvon Starog grada Zvon je popraćen pričom o snimanju jednog od najpopularnijih filmova iz 60-ih. Naime, radi se o filmu "Dugi brodovi" (1964) režisera Džeka Kardifa, snimljenom po romanu Fransa G. Bengtsona, koji je sniman u okolini Budve. Budžet filma bio je oko 3 miliona dolara, a najčuveni glumci tog vremena su boravili u Crnoj Gori: Ričard Vidmark, Sidnij Puatje, Res Tamblin, kao i jedna od najljepših jugoslovenskih žena, Beba Lončar. Radnja filma se vrti oko dva vikinga brata koji kradu brod kralja Skandinavaca i kreću u potragu za dragocijenim, velikim zvonom koji je bio poznat kao "majka glasova", a kasnije u sukobu između Maura i Vikinga oko istog zlatnog zvona. Film je donijeo istorijske promjene u Budvi. Poznata plaža Ričardov Vrh, koju mještani i danas zovu Brijeg od Budve, je dobila ime zahvaljujući glavnom glumcu filma, Ričardu Vidmarku. Ime danas nosi šljunkovita plaža duga oko 100 m, od zidina Starog grada do hotela Avala. Veliki zvon iz filma sada zauzima čestitno mjesto u trgu ispred ulaza u Stari grad. Veliki zvon, rekvizit iz poznatog filma, danas predstavlja zanimljivu atrakciju i skuplja veliki broj turista i prolaznika na putu do Starog grada Budve.

3. Muzej Grada Muzej grada je osnovan 1962, nakon što su 1957–1958. istražene drevne nekropole (helenističke i rimske) blizu Starog grada. Tokom tog razdoblja, kolekcija arheoloških predmeta je bila izložena u nestandardnim prostorijama koje nisu zadovoljavale muzejske standarde. Tek kasnije, nakon zemljotresa 1979, kada su otkrivene hiljade muzejskih predmeta iz Budvanske nekropolis, je bila formirana koncepcija muzeja u odgovarajućem prostoru. Moderni muzejski objekt je otvoren 2003, u centru starog grada i što je od izuzetne važnosti za Budvu, Crnu Goru i šire. Prostor izložbe obuhvata preko 400m2, gdje je istorija grada Budve koja traje više od 2500 godina prikazana na četiri nivoa. Vremenski period počinje sa prvim stanovnicima ilirskog plemena, kroz Grke, Rimljane, kulturu slovenskih plemena do nedavne istorije, kada su u Budvi živjeli bogati trgovci, zanatlije, mornari, i ribari. 2005, Budvanski muzej grada je primio nagradu "Zelena jabuka" u Londonu za očuvanje i razvoj autentičnih arhitektonskih i drugih kulturnih i istorijskih vrijednosti.

4. ⁠Citadela Najmonumentalnija srednjovjekovna građevina unutar Budvinih gradskih zidova je Citadela tvrđava. Kompleks se karakterizira činjenicom da je potpuno autonoman i predstavlja jednu od najvažnijih fortifikacija Srednjeg vijeka na crnogorskoj obali. Unutar kompleksa nalaze se bedemi, ostaci srednjovjekovne crkve Svete Marije, kapije, nekoliko platoa i građevina bivše kasearne. Unutar Citadele nalazi se i pomorski muzej sa jednom od najvrjednijih kolekcija knjiga i karata posvećenih Balkanu, koja je privatna svojina. Među eksponatima, izdvaja se značajan broj jedinstvenih knjiga i vrlo rijetkih primjeraka ručno bojenih istorijskih karata. Na prvom katu, u Citadeli, nalazi se restoran gdje možete uživati u vrhunskim kulinarskim specijalitetima i odličnoj usluzi u intimnoj atmosferi. Sa terase ovog restorana, na istočnoj kuli, nalazi se fantastičan pogled na ostrvu Sveti Nikola i otvoreno more Jadrana. U jugozapadnom dijelu kompleksa, nalazi se i vidikovac sa kojeg se pruža jedan od najljepših pogleda na čitavu Budvu, a s druge strane, Budvanske plaže.

5. Jezgro Starog Grada Uzbudljivo je šetati kroz uske prolaze popločane starim kamenom u centru Budve i zamisliti kako su ljudi živjeli ovdje kroz vijekove. Biti ćete oduševljeni dok šetate ulicama Starog grada, kamenim zidinama sa kulama i utvrđenim gradskim vratima. Poželjeti ćete da napravite što više fotografija Starog grada koji otkriva ostatke venecijanske vlasti, dok arheološki dokazi pokazuju tragove ilirskih, starih grčkih i rimskih fortifikacija. Gradski zidovi nude pogled na more i ostrvu Svetog Nikole. U južnom dijelu, bedemi se šire formirajući Citadelu, koja je bila velika fortifikacija, a sada je u privatnom vlasništvu, sa muzejem i restoranom. Zato neka Budvanski Stari grad bude dio vašeg plana tokom vašeg posjeća ovom šarmantnom gradu.

6. Tradicionalni desert rustula U jednoj od ulica Starog grada Budve, nalazi se zanatska radnja koja služi tradicionalne slatke poslastice. Jedno od mora jela u Crnoj Gori su rustule - ukusne pogače koje se mogu poslužiti sa slatkim ili slnim preljevima. Rustule je pradinastalna mediteranska delicija koja se pripremlje duž cijelog Jadrana. Bio bi grijeh posjetiti obalu Crne Gore bez da pokušate. Budvani, odnosno Paštrovci, tvvrde da je njihova verzija rustule najbolja. Sve što trebate je da je pokušate i da sudite da li vam se sviđa ova tradicionalna delicija.

7. Mogrenska tvrđava Na padini brda Spas, koja se nalazi iznad čuvene Mogrenske plaže u Budvi, nalazi se Mogrenska tvrđava. Ovaj dio Budve je zelena šumovita područja i vidikovac sa panoramskim pogledom na okolne vrhove planina i beskrajno more. Lijep pogled odozgo stavlja stvari u drugačiju perspektivu i nudi bolji način da vidiš gdje se zaista nalazi. Dok ste na vrhu, možete istražiti floru i faunu oblasti, kao i samu Mogrensku tvrđavu. Od 2025. tvrđava ima obnovljene zidove, rasvjetu, zaštitne ograde i info punkt, a ljeti je scena Grad teatra. Krećite se samo unutar ograđenih dijelova: direktor budvanskih muzeja upozorio je da su dvije do tri zone statički veoma nestabilne i da bi se mogle urušiti. Samo budite oprezni, ljetom možete naletjeti na zmiju, jer u ostatku godine to je njihov habitat. Tvrđava je izgrađena 1860 i bila je bivša kasearna i vojna utvrda austrijske vojske. U okruženju, ima nekoliko platoa i vidikovaca sa kojih možete uživati u fantastičnom pogledu, i koji su odličnih mjesta za fotografiju i meditaciju.

8. Crkva Svetog Ivana Na najvećem trgu u Starom gradu Budve, iznad zidina i krovova diže se zvonik Katoličke crkve Svetog Ivana, izgrađen 1867. U neposrednoj blizini su i druge crkve starog grada: Santa Marija u Puntu, Sveti Sava Osvećeni, Svijeta Trojica, kao i ostaci rane hrišćanske bazilike iz petog vijeka i ostaci crkve Svete Marije u Citadeli. Crkva Svetog Ivana je smatrana jednom od najstarijih crkava na crnogorskoj obali. Tradicionalno se datuje u 7. vijek, i od tada je mnogo puta obnavljana. Crkva je obnovljena nakon pogubnog zemljotresa 1667. Smatra se da je zadržala svoju sadašnji izgled od kraja 17. vijeka. Unutrašnjost crkve je ukrašena ikonom Djevice sa Hristom ili Madone u Puntu, koja je napravljena od drveta i je jedna od najstarijih ikona u ovoj regiji. Kao najveće svetinje Starog grada, ova ikona je poznata i kao "Naša Gospoda od Budve". Potiče s kraja 14. vijeka, a u ovu crkvu donijeta je u vrijeme dolaska Napoleonove armije 1807. Biskupska palata, koja se nalazi na južnoj strani i gleda na Citadelu, bila je sjedište Budvanske biskupije do 1828, do njene abolicije. Veliki mozaik na staklu, sa likom Svetog Ivana Krstitelja, od hrvatskog slikara Ive Dulčića, nalazi se iza glavnog oltara u crkvi.

9. Podminski manastir Ako tražite atrakcije izvan centra grada, zašto ne istražite Podminski manastir, smješten na blagoj padini iznad Budvanskog polja, oko 2km sjevernije od Starog grada? Često se navodi kao jedan manastir sa Podostrogom, iako ih budvanski muzej opisuje odvojeno. U Podostrogu se nalaze mala crkva Uspenja Bogorodice na temeljima iz 15. vijeka, obnovljena 1630, i velika crkva Uspenja Bogorodice, građena 1747–1756, vjerovatno zaslugom vladika Save i Vasilija Petrovića, dok je crkva Podmaina posvećena Svetoj Petki i ima ikonostas iz 1747. Njegoš je 1830. prodao Podmaine Austrijskom carstvu; manastir je izgorio 1869, a nakon oštećenja u zemljotresu 1979. potpuno je obnovljen do 2002. Novi smještaji i drugi objekti su izgrađeni, tako da se u manastiru danas organizuju crkavne i kulturne događaje. U prošlosti, manastir je bio mjesto susreta Maine pleme. Biskup Petar II Petrović Njegoš je često proveo vrijeme u ovom manastiru. Turbulentna istorija čini ovo mjesto privlačna za posjetioche koji su fascinisani podrijetlom, kulturom i istorijom ovog regiona.