Da bismo razumjeli umjetničku kulturu Crne Gore, ne smijemo se osloniti samo na nekoliko poznatih spomenika, već treba sagledati sva umjetnička djela ovoga kraja i okolnosti u kojima su nastala i kasnije otkrivena, kako bismo zaista shvatili priču ovoga mjesta. Ponekad je, kada govorimo o umjetnosti ovog malog kraja, važno uzeti u obzir i alegorijsku dokumentaciju koju su voljeli stari Grci.
Crna Gora je mala zemlja, ali je riječ o mjestu sa „starim kostima“ i jednom od najstarijih krajeva poznatih ranim civilizacijama. Ako razmišljamo o njenoj istoriji, veoma je teško odrediti geografiju Crne Gore u različitim istorijskim razdobljima, jer je ovaj malešni kraj kroz vjekove bio predmet interesovanja mnogih imperijalističkih sila. Između mnogih ratova, Crnu Goru su pogađale i prirodne katastrofe. Kao i u susjednoj Grčkoj, zemljotresi su povremeno uništavali mnoge predmete od istorijskog značaja koje je stvorila ljudska ruka, ali ipak je mnogo onih koji zaslužuju pomen.
Na primjer, lokalitet Malo Rose, koji datira od 6. do 10. vijeka, predstavlja početke hrišćanstva. Iz crkve Svetog Tome u selu Kuti i crkve u selu Sušćepan sačuvana je kamena dekorativna plastika, iz 9. do 11. vijeka, kao i oltarna kamena pregrada – parapetna ploča.
Najveći dio teritorije Crne Gore čine kraške formacije, ali je zemlja bogata i bijelim mramorom, naročito u blizini drevne Duklje. Ovdje se nalazi drugi rimski municipijum, koji svjedoči o posvećenosti i umjetničkom duhu ljudi koji su nekada ovdje živjeli, jer zrno crnogorskog mramora nije fino i kompaktno, pa je s njim bilo veoma teško raditi zbog tvrdoće, daleko veće od one pentelijskog ili kararskog mramora, koji su donekle mekši i pristupačniji materijal.
Vjekovima se Crna Gora smatrala mjestom kojem nedostaju materijalna i moderna bogatstva, nepristupačnim za putnike, sa surovim terenom i veoma sirovom i netaknutom divljom ljepotom. Njena jednostavnost seže u drevna vremena i očuvana je generacijama i vjekovima. O tome svjedoče čiste forme nekoliko predmeta (koje ljudi iz sjevernih sela još uvijek koriste), poput antičke čaše sa drškom i visokim cilindričnim vratom od pečene gline, ukrašene širokim trakama i orijentacijom, izložene u muzeju. To me je podsjetilo na kredenac moje babe, pun veoma starih posuda od pečene gline. Ipak, ovo konkretno umjetničko djelo pronađeno u muzeju datira iz 2100–1900. godine prije nove ere.
Pored toga, dvije zdjele, otkrivene u ovom kraju, sadrže sitne čestice metala, što nas već uvodi u naredni period – rane faze antike. Predmeti poput malih metalnih oštrih harpuna i polomljenih kopalja vide se na prašnjavim policama ovog malenog muzeja, a ispod njih stoje sitni izblijedjeli ćirilični natpisi. Samo pismo je drevno, i iako se latinica u ovom kraju uobičajeno koristi, mnoge škole uče ćirilicu kao drugo pismo, kako bi podstakle nove generacije da ostanu vjerne svojim drevnim korijenima.
U Crnoj Gori, neolit, sa sve tri svoje faze – ranom, srednjom i kasnom – predstavljen je keramičkim predmetima za svakodnevnu upotrebu. Ipak, mnogo je više tragova eneolitskih kultura nego neolitskih, što otežava procjenu stila i umjetničkih tokova.
Neki naučnici vjeruju da ukrasi na eneolitskim zdjelama čine svojevrsni praistorijski sistem znakova koji je služio za prepoznavanje pojedinih plemena, od kojih je svako imalo sopstvenu grupu simbola. S druge strane, neki smatraju da ovi ukrasi predstavljaju dio figurativnog i estetskog jezika. Jedna od najvažnijih činjenica jeste da se, uprkos maloj veličini naše zemlje, ne smije zaboraviti pomenuti ogromna raznolikost folklornih tradicija.
Etnološko proučavanje plesa, vezova, dekorativne umjetnosti, nošnji, nakita, gravura, boja crteža na terakota zdjelama i lokalne narodne umjetnosti gotovo svakog grada objašnjava veliki talas migracija sa sjeverne obale Crnog mora (indoevropske migracije) koji je ostavio ogroman uticaj na ovo područje. Iako su naučni dokazi mnogih migracija očigledni, naučnici nisu u stanju da u Crnoj Gori identifikuju jedinstvenu eneolitsku „rasu“. Na osnovu raznih činjenica i dokaza pronađenih u ovom kraju, jasno je da je postojalo nekoliko plemena. Zato istoričari eneolitski narod Crne Gore i danas nazivaju opštim imenom „Indoevropljani“. Imajući to u vidu, obratite pažnju na sljedeća umjetnička djela koja svjedoče o prvim tragovima naseobina ljudskih zajednica:
Jedna od tih naseobina otkrivena je u pećini Vranjaj, pod vrhom Radoštak kod Herceg Novog. datira iz neolitskog perioda (5000–4000. p. n. e.). Intenzivnije naseljavanje nastupilo je u eneolitu (2000–1700. p. n. e.), a takođe i tokom bronzanog doba. Pehar iz bronzanog doba sa ornamentom potiče iz pećine Vranjaj. Tokom bronzanog i gvozdenog doba bilo je intenzivno sahranjivanje pod tumulima – Glogovik, Vranjaj i Djevojačke Grede.
Godine 1953. dom Mirka Komnenića pretvoren je u Zavičajni muzej Herceg Novog. Riječ je o prelijepom zdanju projektovanom u kasnobaroknom stilu, sagrađenom krajem 18. vijeka. Pseudobarokna proširenja i dograđeni dijelovi izmijenili su izvorni izgled muzeja, dajući mu raskošan izgled.
Jedna od tih naseobina otkrivena je u pećini Vranjaj, pod vrhom Radoštak kod Herceg Novog. datira iz neolitskog perioda (5000–4000. p. n. e.). Intenzivnije naseljavanje nastupilo je u eneolitu (2000–1700. p. n. e.), a takođe i tokom bronzanog doba. Pehar iz bronzanog doba sa ornamentom potiče iz pećine Vranjaj. Tokom bronzanog i gvozdenog doba bilo je intenzivno sahranjivanje pod tumulima – Glogovik, Vranjaj i Djevojačke Grede.
Godine 1953. dom Mirka Komnenića pretvoren je u Zavičajni muzej Herceg Novog. Riječ je o prelijepom zdanju projektovanom u kasnobaroknom stilu, sagrađenom krajem 18. vijeka. Pseudobarokna proširenja i dograđeni dijelovi izmijenili su izvorni izgled muzeja, dajući mu raskošan izgled.
Jedna od tih naseobina otkrivena je u pećini Vranjaj, pod vrhom Radoštak kod Herceg Novog. datira iz neolitskog perioda (5000–4000. p. n. e.). Intenzivnije naseljavanje nastupilo je u eneolitu (2000–1700. p. n. e.), a takođe i tokom bronzanog doba. Pehar iz bronzanog doba sa ornamentom potiče iz pećine Vranjaj. Tokom bronzanog i gvozdenog doba bilo je intenzivno sahranjivanje pod tumulima – Glogovik, Vranjaj i Djevojačke Grede.
Godine 1953. dom Mirka Komnenića pretvoren je u Zavičajni muzej Herceg Novog. Riječ je o prelijepom zdanju projektovanom u kasnobaroknom stilu, sagrađenom krajem 18. vijeka. Pseudobarokna proširenja i dograđeni dijelovi izmijenili su izvorni izgled muzeja, dajući mu raskošan izgled.
Imena urezana bajonetima ruskih vojnika, koja datiraju iz 1807. godine, iz vremena rata sa Napoleonom, krase autentična vrata u prizemlju. Kasnije je ovo zdanje dobilo zvanični naziv Zavičajni muzej Herceg Novog. Djelimične restauracije muzeja izvođene su 1979, 1994, 1996. i 2001. godine.
Pred Zavičajnim muzejom nalazi se predivna mediteranska i suptropska botanička bašta, sa više od stotinu odabranih biljaka, koje krase parkovski prostor od 1000 kvadratnih metara. Mnoge veoma egzotične i izuzetno jedinstvene biljke pronašle su svoje mjesto u ovoj prelijepoj bašti. Mnoge vrste palmi, agave, kaktusi, aloje i mnoge druge biljke rastu u veoma neobičnim oblicima i bojama. Tokom sezone cvjetanja, cvjetovi oplemenjuju ambijent. Ovdje možemo pronaći različite vrste penjačica poput pitosporuma, zatim primorske borove, mimoze, kamelije, magnolije i mirisne i ljekovite mediteranske trave.
Mirko Komnenić poklonio je svoj dom kao zadužbinu gradu Herceg Novom. U svom testamentu želio je da se ovo zdanje koristi kao gradski muzej.
Mirko Komnenić bio je aktivan tokom balkanskih ratova, radio je u propagandnoj i obavještajnoj službi protiv Austrougarske. Takođe, bio je zatočenik tvrđave Mamula tokom Prvog svjetskog rata. Izabran je za poslanika Boke Kotorske u Narodnoj skupštini Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca 1923. i 1925. godine. Takođe je obavljao funkciju predsjednika opštine Herceg Novi 1930. godine. Ministar socijalne politike i narodnog zdravlja postao je 1935. godine.
Odlikovan je mnogim ordenima. Evo nekih od njih: Orden Belog orla sa mačevima, Orden Svetog Save prvog i trećeg stepena; ruski: Orden Svetog Vladimira 4. klase, Orden Svetog Stanislava 5. klase, Orden Svete Ane 2. stepena; francuska Legija časti i čehoslovački oficirski Revolucionarni krst.
Još jedna zanimljiva činjenica koja pokazuje koliko je ovaj čovjek zaista bio velik jeste njegova želja da se cjelokupna njegova zarada i prihodi poklone lokalnom sirotištu kako bi se pomoglo siročadi Herceg Novog, bez obzira na njihovu vjeru ili etničko porijeklo.
Ovaj muzej čuva istorijsku, arheološku, etnološku i ikonografsku zbirku umjetnosti.
