Kao što je poznato, emigranti iz svih dijelova Crne Gore, kao i oni iz neposredne okoline, početkom prošlog vijeka masovno su otišli za SAD i naselili se u potrazi za boljim životnim uslovima.
Kao što je poznato, iseljenici iz svih dijelova Crne Gore, i oni iz neposredne blizine, na početku prošlog vijeka su masovno odselili u SAD i, u potrazi za boljim životnim uslovima, naselili su se po cijeloj "obećanoj zemlji".
Većina njih je radila u rudnicima u Montani, Pensilvaniji, Vajomingu, Kaliforniji, Nevadi, Koloradu, itd. Najveće kolonije naših iseljenika su bile u Montani. Jedna takva kolonija, koja je kao i većina njih postojala blizu rudnika, bila je smještena na Bear Creeku nedaleko od Rad Lodge-a. Tokom njene godine procvata, rudarska kompanija je tamo zapošljavala veliki broj naših iseljenika, uglavnom iz područja oko Nikšića, Krivoša, Podlovca Crne Gore i istočne Hercegovine. Mnoga od tih naselja, kao što je Bear Creek, bila su napuštena odmah nakon što su rudna bogatstva iscrpljena, tako da je danas prisutnost crnogorskih iseljenika u tim dalekim regijama uglavnom dokazana samo usamljenim grobovima i natpisima na njima. Oni nam govore o nevjerovatnoj okrutnosti života u tim udaljenim dijelovima novog svijeta tokom vremena imigracije, o čeznutosti, o usamljenosti... Životni vijek rudara je bio veoma kratak. Mnogi su umrli tokom rada, drugi su umrli od tuberkuloze ili poznatog rudarske bolesti silikozisa, a smrtnost među djecom koja su se rodila u privremenim rudarskim naseljima bila je čak i viša. Među članovima druge generacije crnogorskih iseljenika koji su se rodili u takvim naseljima, bio je nedavno preminuli poznati američki izdavač William Jovanović, vlasnik izdavačke kuće Brace Jovanović. Članovi druge generacije su naporno gradili put do uspjeha u zemlji daleko od doma svojih roditelja, o kojem su rijetko imali vremena čak i da sanjaju. U starim vremenima, oni koji nisu bili zastrašeni komunističkim sistemom koji je u međuvremenu preuzeo dom svojih roditelja, usmjerili su se prema Crnoj Gori, toj maloj i prekrasnoj zemlji koju su poznavali samo iz priča i uspavanka od svoga najranijeg djetinjstva. Preporučujemo vezu: U 1988. godini, Bill i Corky Knebel su sastavili podatke pronađene na stranici koja prikazuje slike iz Bear Creek Mining Cemetery. Slike su bile prikupljene za knjigu Margaret Reed Reynolds Carbon County-Montana Cemetery Records, koja je objavljena na više od 200 stranica u uspomenu na Crnogorce i sve ostale pionire koji se nikada nisu vratili kućama.
Gordan Stojović Montenegro.com
Crnogorci na američkom Zapadu
Zašto Montana. Rudnici bakra u Buttu privukli su na prelazu u 20. vijek desetine hiljada radnika iz južne Evrope, a među njima su bili i Crnogorci — uglavnom mladi ljudi iz siromašnijih krajeva unutrašnjosti. Posao je bio opasan i srazmjerno dobro plaćen, a to je upravo spoj koji odvlači ljude daleko od kuće.
Šta groblja bilježe. Nadgrobni spomenici često su najpotpuniji sačuvani zapis o tim životima: rodno selo, datum, ponekad godine koje same otkrivaju uzrok. Svjedoče o zajednici dovoljno velikoj da sahranjuje svoje i dovoljno organizovanoj da grobove obilježi na sopstvenom jeziku.
Šira dijaspora. Montana je bila jedno od više čvorišta. Crnogorci su se naseljavali u rudarskim okruzima američkog zapada, na Aljasci i u Južnoj Americi — prije svega u Argentini i Čileu — pri čemu su primorska sela slala ljude na more, a unutrašnjost pod zemlju.
