Rimski Mozaici i Villa Urbana iz II-III Vijeka u Risnu

Ubrzana romanizacija Risiniuma počela je nakon pokorenja Ilirika pod kraljem Gentijem 167. godina stare ere. Risinium je postao tipičan rimski grad opkoljen bedemima, sa gradskim centrom – forumom na

Ubrzana romanizacija Risiniuma počela je nakon pokorenja Ilirika pod kraljem Gentijem 167. godine stare ere. Risinium je postao tipičan rimski grad opkoljen bedemima, sa gradskim centrom – forumom na polju Carine.

Antička groblja – nekropole nalazila su se izvan bedema, a rezidencijalni kvart sa vilama bogatih risanskih zemljoposjednika i trgovaca na južnoj strani grada. Ostaci istočnog dijela jedne od rimskih gradskih vila, pronađeni su početkom XX vijeka. Od 1956. do 1962. godine, izvršena je kompletna restauracija i konzervacija mozaičkih tepiha u četiri sobe vile i prva zaštitna nadstrešnica. Još jedan mozaički pod otkriven je tokom 1972–1973. godine koji je konzerviran i nadkriven, djelimična restauracija i konzervacija svih zidova vile oko centralnog dvorišta – atrijuma je takođe tada izvršena.

Rimski mozaici ukrašavaju podove u četiri od pet prostorija istočnog dijela vile, i dvije prostorije u zapadnom dijelu, samo tragovi mozaičnih podova postoje u ostalim prostorijama. Rađeni su u tehnici krupnijih kockica od domaćeg sivog i crnog kamena sa motivima “labrisa” – kritske dvostruke bojne sjekire.

U istočnom dijelu vile rađen je mozaik sa stilizovanim biljnim motivima kamenih kockica raznih veličina i boja (crvena, žuta, zelena, plava, crna, bijela), u sredini je kružni medaljon na kome je prikazan grčki bog sna Hypnos u vidu krilatog dječaka oslonjenog na uzglavlju. Pretpostavlja se da je ova prostorija bila spavaća soba vlasnika vile ili dormitorium kako se zvala. Geometrijski ornamenti u vidu šahovske table krase mozaički pod prostorije prema jugu, a dalje se nalaze dvije prostorije od kojih je mozaički pod ukrašen takođe geometrijskim ornamentima i stilizovanim motivima morske faune (sipe, lignje). Pretpostavlja se da je jedan od ugaonih prostora koji nema mozaičkih ukrasa predstavljao trpezariju (triclinium) sa tipičnim rimskim ležajevima (cunei, clinei).

Posjeta mozaicima

Gdje. Vila urbana je u Risnu, u unutrašnjem dijelu Bokokotorskog zaliva, oko 17 km od Kotora i svega 8 km od Perasta. Lokalitet je označen u mjestu i udaljen je nekoliko koraka od obalnog puta.

Šta se vidi. Podovi su zaštićeni modernim krovom i gledaju se sa staza iznad, pa je obilazak kratak — pola sata obično je dovoljno. Prikaz Hipnosa razlog je dolaska: bog sna kako leži, jedini takav prikaz poznat u regionu.

Radno vrijeme. Sezonsko je i van ljeta lokalitet radi kraće, pa ga provjerite prije nego što krenete namjenski, naročito između novembra i aprila.

Uz šta ide. Risan se prirodno spaja s Perastom i Gospom od Škrpjela, udaljenim svega nekoliko minuta uz zaliv, a put se nastavlja do Kotora. Zajedno čine jednostavno poludnevno putovanje iz Kotora ili Herceg Novog, bez potrebe za brodom.