Kanjoni su uglavnom nastali od krečnjaka i granita, a nagib njihovih zidova dostiže i 60°. Stijene preko kojih se obrušava kristalno tirkizna voda, jarko zelena vegetacija – sve to teško je riječima opisati. Kanjoning podrazumijeva penjanje kroz uske pukotine i uz kaskade, a može uključivati i spuštanje niz dvostruko uže, ronjenje i plivanje gdje je to moguće. Kanjoning je ekstremni sport koji sve više dobija na popularnosti širom svijeta. Naša zemlja može se pohvaliti bogatstvom prirodnih resursa i velikim brojem kanjona koje možete istražiti.
Najveći i najpoznatiji kanjon na svijetu jeste Grand Canyon u Arizoni. U Crnoj Gori nalazi se kanjon rijeke Tare, koji UNESCO opisuje kao najdublju klisuru u Evropi. Kanjon Tare dugačak je 78 kilometara i dubok je do 1.300 m. Njegov sliv dugačak je 141 kilometar i smatra se najdužim riječnim slivom u Crnoj Gori. Kanjon rijeke Tare ima 80 velikih pećina.
U središtu Crne Gore nalazi se kanjon Nevidio. Nevidio je kanjon rijeke Komarnice, udaljen svega sat vremena od Nikšića, i predstavlja atraktivnu i sve popularniju turističku destinaciju, naročito za strane posjetioce. Grupa planinara iz Nikšića prva je doprla do ovog kanjona 1965. godine.
Tu je i kanjon Grlja kod Gusinja, koji Nacionalna turistička organizacija opisuje kao zahtjevniji od Nevidia, sa nepredvidivim terenom, pa u njega ne treba ulaziti bez specijalizovanog vodiča, a odlikuju ga glatke stijene visoke i do dvadeset metara koje su veoma blizu jedna drugoj.
Kanjon Cijevne kod Podgorice otkriven je 1886. godine i popularizovan nakon istraživanja koje je sproveo italijanski botaničar Antonio Baldači. U Crnoj Gori postoji i mnogo drugih, manjih kanjona koji privlače avanturiste, poput kanjona rijeke Škudre kod Kotora i Bogutovskog potoka koji se uliva u rijeku Moraču.
Kanjoni u Crnoj Gori uglavnom se nalaze na zabačenim lokacijama, pa će vam za njihovo istraživanje biti potrebni vodiči sa vještinama navigacije i preživljavanja u divljini te poznavanjem rute.
Praktične napomene za kanjoning u Crnoj Gori
Gdje se ide. Komercijalni kanjoni uglavnom su na sjeveru i u centralnom dijelu: Nevidio u klisuri Komarnice je onaj čuveni, a ima i kraćih tura u kanjonima Mrtvice i Međurječja, čija težina zavisi od konkretne rute i vodostaja. Nevidio je zaista zahtjevan i nije početnička tura prerušena u takvu.
Sezona. Ne postoji univerzalno bezbjedna sezona: topljenje snijega, kiše, temperatura vode i pristup razlikuju se po ruti i datumu. Komercijalna sezona nije obećanje da će svaki zakazani polazak krenuti, a ozbiljni organizatori otkazuju prema protoku, a ne prema kalendaru.
Šta je obezbijeđeno. Ozbiljni organizatori po pravilu daju kacigu, pojas, opremu za spuštanje i odgovarajuću termo zaštitu, a obuću koju treba ponijeti provjerite unaprijed; ide se s vodičem i niko u ove kanjone ne treba ulaziti sam. Računajte na plivanje, spuštanje užetom i hladnu vodu bez obzira na temperaturu vazduha; pitajte koji se skokovi mogu zaobići – niko ne treba da bude primoran da skače.
Kome odgovara. Treba sigurno plivati i biti u pristojnoj formi. Većina organizatora ima donju starosnu granicu i odbiće učesnike i na sam dan ako se uslovi promijene — to je znak ozbiljnosti, a ne smetnja.
