Bar, Crna Gora: sveobuhvatni vodič kroz grad

Bar je glavna crnogorska morska luka, na južnom Jadranu, u podnožju planine Rumije (1.594 m), i krajnja stanica pruge Beograd–Bar; prema popisu iz 2023. imao je 45.754 stanovnika [44]. To nije jedno mjesto, nego tri: savremeni primorski grad sa šetalištem, muzejom u dvorcu kralja Nikole, marinom i lukom; Stari Bar, četiri i po hektara srednjovjekovnog grada u ruševinama, oko četiri kilometra u zaleđu; i Mirovica, gdje i dalje rađa maslina čiju je starost jedna vladina studija procijenila na oko 2.240 godina. Ruševine i maslina su ono što treba vidjeti, a u gradu su plaže, željeznička stanica i trajektni terminal. Bar je turistički manje razvijen od Kotora ili Budve, a za brodove za Italiju, po kojima je dugo bio poznat, zaključno sa septembrom 2026. nije objavljen nijedan polazak.

Bar ukratko

• Stari Bar — stari grad u ruševinama, 4,5 hektara, 5 km uzbrdo putem (oko 13 minuta). Ulaznica se kretala od 2 do 3 eura; cjenovnik ni radno vrijeme nisu objavljeni.
• Stara maslina — u Mirovici, kratka vožnja od Starog Bara, procijenjena na oko 2.240 godina. Otvorena svakog dana od 8 do 18 časova; ulaznica 2 eura za odrasle, 1 euro za djecu stariju od osam godina.
• Dvorac kralja Nikole — na obali u Topolici, u njemu je Zavičajni muzej Bara. Cijena ulaznice i radno vrijeme nisu objavljeni.
• Plaže — Topolica, gradska plaža, oko 500 m šljunka ispred dvorca; Šušanj odmah sjevernije, pod borovima; pijesak u Sutomoru, 9 km uz obalu. Dvije ležaljke i suncobran koštaju 8–15 eura.
• Aerodromi — Podgorica 47 km, oko sat vožnje; Tivat 58 km, oko sat i dvadeset minuta.
• Voz — Bar je krajnja stanica pruge Beograd–Bar: od Beograda oko jedanaest sati, 23,80 eura u drugom razredu.
• Trajekt za Italiju — nijedan prevoznik trenutno ne objavljuje polazak na liniji Bar–Bari ili Bar–Ankona.
• Najbolje vrijeme — kupanje od juna do kraja septembra; oko 270 sunčanih dana godišnje.

Stari Bar (stari grad)

U opštinskom registru nasljeđa stoji da je Stari Bar oko četiri kilometra udaljen od mora i da se prostire na 4,5 hektara. Tvrđava se tu opisuje kao muzej na otvorenom, s konzerviranim crkvama, palatama, svodovima, mlinovima za masline, carinarnicom kao posjetilačkim centrom, arheološkim muzejom u Nadbiskupskoj palati, kreativnim centrom i hamamom. Putem je 5 km uzbrdo od marine, oko trinaest minuta kolima ili sat pješke [43].

Šta vidjeti unutar zidina

Pouzdano datirani su glavna kapija iz četrnaestog do šesnaestog vijeka, crkva Svetog Nikole iz trinaestog vijeka, citadela Tatarovica, u upotrebi od desetog do devetnaestog vijeka, i sahat-kula iz 1753. sa satom na svakoj od četiri strane. Katedrala Svetog Đorđa nastala je kao romanička u jedanaestom vijeku, pod Osmanlijama služila je kao džamija i barutana, a 1881. razorila ju je eksplozija baruta. Akvadukt koji je snabdijevao grad vodom srušio se u zemljotresu 1979, a vizantijski bedem iz jedanaestog i dvanaestog vijeka i dalje stoji pod lozom. Carinarnica s posjetilačkim centrom i muzej u Nadbiskupskoj palati vrijede više od jednog kruga oko zidina.

Romaničke crkve stoje uz osmanske džamije, a vizantijski bedemi nastavljaju se na mletačke. To su zdanja koja su redom podizali i preuređivali smjenjivi gospodari, pa jedan isti zid može nositi srednjovjekovnu, mletačku, osmansku i savremenu konzervatorsku fazu u istom nizu kamena. Za istu slojevitost u gradu u unutrašnjosti, pogledajte kulturnu šetnju kroz Bijelo Polje.

Objekte su prebrojale dvije institucije i brojke se ne slažu. Opština govori o ostacima više od 250 objekata, a crnogorska nominacija za UNESCO o oko 600 javnih i privatnih zdanja — najvjerovatnije zato što jedni broje ono što je sačuvano, a drugi ono što je nekad stajalo. Kako god bilo, konzervirano je i interpretirano tek nekoliko zdanja, a ostalo su zidovi [13][15][16]. Ni datumi nisu sigurni: opština smješta akvedukt u kraj 16. ili početak 17. vijeka, dok se u tekstu za UNESCO navodi 18. vijek. „Iz osmanskog perioda” je najdalje dokle dokazi sežu.

Ulaznice, radno vrijeme i pristup

Ulaznica se kretala od 2 do 3 eura, ali ni opština ni Centar za kulturu ne objavljuju cjenovnik ni radno vrijeme, pa oboje smatrajte nepotvrđenim. Za dan posjete raspitajte se u barskom Centru za kulturu i Turističkoj organizaciji, a unutar lokaliteta mjerodavni su ograde i osoblje.

Od obale gore idite kolima, taksijem ili gradskim autobusom. Pješke se ide putem kojim prolaze vozila, a u julu se penjete po punom suncu; krenite rano, dok je kamen još hladan. Unutar tvrđave čekaju vas kamen, stepenice i otvoren teren, a nigdje nije objavljena ruta bez stepenika — invalidska ili dječja kolica stići će do carinarnice s posjetilačkim centrom i ne dalje. Uličica od parkinga do kapije puna je restorana i tezgi s maslinovim uljem, medom i rukotvorinama.

Preliminarna lista nije status svjetske baštine

UNESCO vodi Stari grad Bar na crnogorskoj Preliminarnoj listi, uz prijavu podnijetu 6. jul 2010. po kulturnim kriterijumima (ii), (iii) i (v). Preliminarna lista je popis dobara koje država može razmotriti za nominaciju. To je neophodna faza planiranja, a ne upis od strane Komiteta za svjetsku baštinu [16]. UNESCO ne upravlja Starim Barom.

Stara maslina u Mirovici

Stablo raste u Mirovici, kratka vožnja od Starog Bara, a krošnja mu se širi desetak metara unaokolo. U izvještaju Vlade Crne Gore o studiji iz 2015. njegova starost procijenjena je na približno 2.240 godina — jedno je od dva ispitana stabla za koja je dobijeno više od 2.000 godina. To je procjena, a ne izvod iz matične knjige rođenih, i ne raste za jednu godinu svakog januara, kako sugerišu neki opisi. Niti ga to čini najstarijom maslinom na svijetu: studija je poredila crnogorska stabla, a ne stabla iz cijelog svijeta.

Stablo je dva puta gorjelo i još rađa; od njegovih plodova i dalje se cijedi ulje. Priča se da su zavađene porodice dolazile ovdje da se izmire, pa je po tome selo dobilo ime — od riječi mir. Proglašeno je javnim dobrom 1957. i stavljeno pod državnu zaštitu, pa je iz privatnih ruku prešlo u ruke opštine.

Ulaznice i radno vrijeme

Nacionalna kuća maslina upravlja lokalitetom i objavljuje uslove posjete: svakog dana od 8 do 18 časova, 2 eura za odrasle i 1 euro za djecu stariju od osam godina, a besplatno za mlađe od osam i za stanovnike Bara. Odluka o izmjeni tog cjenovnika donijeta je u avgustu 2026, a objavljena stranica nije promijenjena, pa ako vam je tačna cijena važna, pozovite biletarnicu na +382 67 137 931. Na ulazu je mala prodavnica s uljem i suvenirima.

Stablo je ograđeno i razgleda se s platforme. Ostanite izvan ograde, ne uzimajte ništa, pa ni otpalu grančicu, i ne računajte da će baš na dan vaše posjete biti u plodu.

Barsko maslinarstvo

Maslinovo ulje bilo je ustaljeni dio lokalne kulture već u 6. vijeku. Danas više od 1.700 maslinara održava oko 10.000 starih stabala žutice, autohtone sorte [24][25]. Za stare maslinjake zainteresovala se Organizacija Ujedinjenih nacija za industrijski razvoj, a maslinari iz Bara i Ulcinja zajednički plasiraju brend 42N 19E [24].

Kuća maslina, nacionalna kuća maslina u Starom Baru, primila je u sezoni 2025–26 na preradu 117.000 kg maslina, od čega 81% iz opštine Bar — iz Tuzi je stiglo 7%, iz Podgorice 5–6%, iz Zete 4,5%, a iz Budve ništa. Ekstra djevičansko ulje jedini je segment koji još raste [46].

Šta vidjeti u savremenom Baru

U primorskom gradu su šetalište, dvorac s muzejom, marina, prodavnice, željeznička stanica i luka. Sve je na pješačkoj udaljenosti.

Dvorac kralja Nikole (Vila Topolica) i Zavičajni muzej

Dvorac kralja Nikole stoji u sopstvenom parku na barskoj obali. U Centru za kulturu navode da se dvorac na obali prvi put pominje 1885. godine i da se njegovo projektovanje vezuje za dvorskog arhitektu Josipa Sladea. Turistička organizacija opisuje kompleks od velikog i malog zdanja, kapele, zgrade straže, zimske bašte i uređenog parka, podignut za kneginju Zorku i Petra Karađorđevića. Danas je u glavnoj zgradi barski Zavičajni muzej [17][18].

Dvorac je podignut na ruševinama vile posljednjeg turskog gospodara Bara, Selim-bega Mustafagića. Petar Karađorđević, potonji srpski kralj Petar I, nazvao je imanje Vila Topolica, po Topoli u Srbiji; svečana sala dograđena je 1910. Palme, eukaliptusi i agave u parku stigli su brodovima koji su ovdje pristajali prije jednog vijeka. Muzej je u glavnoj zgradi od 1959. — arheologija, etnografija, umjetnost, kraljevski namještaj i narodne nošnje — i gleda pravo na gradsku plažu.

Cijena ulaznice i radno vrijeme nisu objavljeni, a brojke koje kruže prepisane su i zastarjele, pa pozovite Centar za kulturu prije nego što oko posjete isplanirate cijelo jutro. Priču da je dvorac bio svadbeni poklon razmatramo u našem vodiču kroz dvorac kralja Nikole. Za plemićku kuću i vrt koje je drugdje u zemlji upio savremeni grad, pogledajte vodič kroz palatu Buća i tivatski park.

Saborni hram Svetog Jovana Vladimira

Šetalište i Topolica

Topolica, gradska plaža, pruža se od marine do ušća Željeznice, ispred dvorskog parka; iza nje je šetalište pod palmama s barovima i kafićima, a na pijesku su dječja igrališta [23].

Luka i Marina Bar

Bar je najveća i glavna crnogorska morska luka i kroz nju prolazi gotovo sva prekomorska trgovina zemlje. Savremena luka, koja može da primi oko 5 miliona tona tereta, u današnjem obliku zvanično je počela s radom 13. jul 1983. godine, poslije obnove nakon zemljotresa [10].

Marina Bar jedna je od najvećih marina u Crnoj Gori, 104 nautičke milje od Otrantskih vrata. Raspolaže sa oko 700 opremljenih vezova i kompletnim brodogradilišnim sadržajima, uključujući dizalicu nosivosti 75 tona, elektro i mašinske radionice i pumpu za gorivo. Koliko je marina, toliko je i radno brodogradilište, i česta je zimska baza za plovila koja krstare južnim Jadranom [22].

Plaže

Opština Bar ima tridesetak kilometara obale: šljunak i beton ispred grada, šljunkovite plaže pod borovima odmah sjevernije, pijesak u Sutomoru i male šljunkovite uvale južno, prema Ulcinju. Navedene dužine odnose se na najduži raspon svake plaže na karti OpenStreetMapa [43].

• Gradska plaža Topolica – oko 500 m ispred Dvorca kralja Nikole, šljunak s pijeskom i krupnijim kamenjem, s ležaljkama, dječjim igralištima i beach barovima; zbog plićaka je prvi izbor za porodice [23]
• Plaža Šušanj – 717 m šljunka, 15.881 m², sa starim borovima u zaleđu, koji su jedini pravi hlad na ovom potezu
• Plaža Sutomore – 1.193 m krupnog pijeska, 37.835 m², s blagim ulazom u more; najposjećenija porodična plaža u opštini i ona na koju se slijevaju putnici iz beogradskih vozova
• Plaža Čanj – 937 m, 46.926 m², plaža u uvali sjeverno od Sutomora, do koje se silazi posebnim putem
• Maljevik – plaža u uvali sjeverno od grada, duga 334 m; do većeg dijela ne vodi put
• Veliki Pijesak – šljunkovita plaža od 330 m i 8.495 m², 10 km južno, na putu za Ulcinj, u sezoni opremljena ležaljkama, tuševima i spasiocem

Dvije ležaljke i suncobran koštaju 8–15 eura na gradskim plažama i 8–12 eura u Sutomoru, po cijenama na licu mjesta u jeku sezone 2026; na same plaže ulaz je slobodan. More je dovoljno toplo za kupanje od juna do kraja septembra, a u južnim uvalama i duboko u oktobar [23][31][44].

Da li je more čisto?

Gradska plaža je odmah uz aktivnu luku, i odatle obično kreće zabrinutost. Morsko dobro, državno preduzeće koje upravlja obalom, tokom sezone uzorkuje petnaest kupališta u opštini Bar i objavljuje rezultate svake serije: u izvještaju od 7. septembar 2026. godine, na osnovu uzoraka uzetih između 31. avgusta i 3. septembra, trinaest od petnaest kupališta ocijenjeno je kao odlično, a preostala dva kao dobro [48]. To je jedna serija mjerenja, a ne trajna garancija. Prije kupanja provjerite konkretno kupalište u aktuelnoj seriji i pogledajte zastavice tog dana.

Ako vam jedna plaža ne odgovara, pomjerite se duž obale. Djecu i slabije plivače držite dalje od prilaza luci, marine i plovnih koridora, bez obzira na ocjenu vode: tamo je opasnost saobraćaj, a ne bakterije.

Kako doći i kako se kretati

Udaljenosti i vrijeme vožnje, izmjereni alatom OSRM na podacima OpenStreetMapa u septembru 2026 [43]:

Dvije brojke koje se često navode su pogrešne: Budva je od Bara udaljena 39 km, a ne 55, a aerodrom Tivat 58 km, a ne 80. Autobusi magistralom saobraćaju za Podgoricu, Budvu i Ulcinj tokom cijelog dana, sa stanice pored željezničke.

Vozom. Bar je krajnja stanica, a stanica je u gradu. Željeznički prevoz Crne Gore nudi pretragu po datumu za relaciju Bar–Podgorica i za međunarodne vozove, a stanica Bar dostupna je na +382 30 301 619. Rezervacija sjedišta obavezna je u prvom i drugom razredu međunarodnih vozova i košta 3 eura [49]. Pretražite tačan datum putovanja; sezonski redovi vožnje i radovi na pruzi pomjeraju polaske.

Automobilom. Iz Podgorice i sa jezera najbrže se stiže kroz tunel Sozina, koji se plaća. Aktuelni Monteputov cjenovnik: 1 euro za motocikl, 2,50 eura za običan automobil s dvije osovine, 5 eura za vozila s tri ili više osovina, ili za vozilo s dvije osovine više od 1,9 m čija dozvoljena masa nije veća od 3.500 kg, 10 eura za vozila s dvije ili tri osovine teža od 3.500 kg i 18 eura za vozila s četiri i više osovina [49]. Krovni kofer, kombi ili prikolica mogu vas prebaciti u višu kategoriju. U julu i avgustu računajte na kolonu.

Morem. Bar ima dugu trajektnu vezu s Italijom, ali prije nego što se na nju oslonite, pročitajte odjeljak o trajektu u nastavku.

Između grada, Starog Bara i Mirovice

Grad, Stari Bar i Stara maslina nisu jedna šetnja uz more. Stari Bar je 5 km uzbrdo putem, a Mirovica je posebna stanica uz isti put; između obale i brda idite kolima, taksijem ili gradskim autobusom.

Trajekt za Italiju: šta se zaista može rezervisati

Noćni brod za Bari i dalje obećava većina tekstova o Baru, a upravo na njega ne treba računati. Plovidba je trajala osam sati, s polaskom kasno uveče i dolaskom rano ujutru, za vozila i pješake, a Ferryhopper navodi da je terminal oko 2 km jugoistočno od centra grada. Nijedan prevoznik trenutno ne objavljuje polazak.

Montenegro Lines sada je Barska plovidba (montenegrolines.net preusmjerava na barskaplovidba.me), i to agent, a ne prevoznik: u njenim obavještenjima o otkazivanju navode se Jadrolinija na liniji Bar–Bari i Adria Ferries na liniji Bar–Ankona. Najnoviji polasci objavljeni bilo gdje na sajtu su plovidbe Bar–Ankona od jula do septembra 2024. Sajt ipak donosi cjenovnik za 2025. na liniji Bar–Bari — 58 eura za odraslog, 22 eura za dijete, 77 eura za automobil kraći od pet metara i 115 eura za duži, 43 eura za motocikl, uz naknade za usluge od 20 eura po putniku i 24 eura po automobilu — ali bez ijednog datuma na koji bi se mogao primijeniti. Posljednja obavještenja o plovidbi bilo koje vrste su otkazivanja iz jula i avgusta 2025 [50]. Kartica za trajekte na stranici s redovima vožnje Opštine Bar je prazna [51].

Direct Ferries (provjereno 1. septembar 2026.) navodi da trenutno nema trajekata između Bara i Barija, a liniju istorijski vodi kao Jadrolinijinu, s jednom plovidbom sedmično, u trajanju od osam sati [36]. Ferryhopper i dalje opisuje pravac Bari–Bar kao aktivan od jula do avgusta i navodi 78 eura za jednu odraslu osobu, dok na obje njegove kartice s redom vožnje za Bar piše „Trenutno nema dostupnih informacija” [35]. Ni Jadrolinija ni Adria Ferries na sopstvenim stranicama ne navode liniju za Bar.

Zato nemojte rezervisati hotel, rent-a-car ili let s presjedanjem oko prelaska Bar–Italija dok vam konkretan prevoznik ne pokaže polazak koji se može rezervisati za vaš datum. Za dužu plovidbu do Ankone postoji objavljen cjenovnik, od niske do visoke sezone — 90–145 eura za mjesto na palubi, 98–285 eura za ležaj u kabini, 125–216 eura za automobil, uz lučke takse od 15 eura po putniku i 20 eura po automobilu [50] — koji pokazuje kako cijena izgleda, ali ne i koliko je ove godine.

Pruga Beograd–Bar

Pruga Beograd–Bar vodi 476 km od srpske prijestonice do ove obale, kroz 254 tunela i preko više od 230 mostova. Otvorena je 28. maj 1976. poslije dvadeset pet godina gradnje [32][33][34][44]. Najupečatljivija građevina je vijadukt Mala Rijeka, koji prugu nosi oko 200 m iznad rijeke i dug je 498 m; do 2001. držao je rekord najvišeg željezničkog mosta na svijetu [32][33].

Danas putovanje traje oko jedanaest sati, a kad je pruga bila nova, trajalo je otprilike sedam. Od Beograda do Bara karta košta 23,80 eura u drugom razredu i 35,60 eura u prvom; od Beograda do Podgorice 21,60 i 32,40 eura. U noćnom vozu kušet se doplaćuje 8–12 eura, a ležaj u spavaćim kolima 16–24 eura, odnosno 48 eura za jednokrevetni kupe u spavaćim kolima uz kartu za prvi razred. Dnevni voz polazi iz Beograda u 09:45, a noćni, ⁠Lovćen, u 19:54; prema sjeveru iz Bara polaze u 09:00 i 20:10. Dnevni voz saobraća samo ljeti i ima samo drugi razred. Od jula 2026. obje željeznice prodaju karte onlajn, s tim što crnogorska strana prima porudžbinu umjesto da odmah potvrdi mjesto; broj vagona i ležaja stiže mejlom jedan do četrdeset osam sati kasnije [32].

Najljepši prizori su na prelasku preko Skadarskog jezera između Virpazara i Podgorice i na usponu od Podgorice do Kolašina kroz kanjone [32][33][34]; kada putujete na jug, sjedite s desne strane voza (s lijeve kada idete na sjever) [33].

Pruga koju je zamijenila bila je uskotračna, duga 43,3 km, širine kolosijeka 750 mm, od luke do Virpazara na Skadarskom jezeru, a saobraćala je od 1908. do 1959. godine [47].

Najbolje vrijeme za posjetu i festivali

Klima je mediteranska, a Bar je jedno od najsunčanijih mjesta na Jadranu: oko 270 sunčanih dana godišnje, zbog čega u marini zimuje toliko plovila. Prosječne julske temperature su 25–27 °C, zime su blage i kišovite, a sezona kupanja traje od juna do kraja septembra [22].

Barski ljetopis, jul i avgust

Barski ljetopis je multimedijalni kulturni festival koji se održava svakog jula i avgusta od 1988., u organizaciji Centra za kulturu Bar. Program čine pozorišne predstave domaćih i inostranih trupa, likovne izložbe, književne večeri i koncerti tradicionalne i klasične muzike, a od 2003. i Sajam mediteranske knjige [6][28].

Maslinijada, poslije berbe

Maslinijada je barski sajam maslina, koji se održava u Starom Baru poslije berbe, a prvi put je organizovan 2002. Mjesec nije ustaljen — u nekim najavama stoji novembar, u drugima decembar — pa provjerite program Centra za kulturu prije nego što oko nje rezervišete let. Na jednom mjestu okuplja maslinare, uljare i kupce, uz degustacije i prodaju maslina i ulja, štandove pčelara, vinara i uzgajivača ljekovitog bilja, muziku, narodne igre, domaću hranu, vatromet nad zalivom i izložbe narodne nošnje barskog kraja [26][27].

Oba festivala mijenjaju mjesto i sedmicu održavanja češće nego što to priznaju godišnji pregledi; vodič kroz Grad teatar Budva pokazuje kako provjeriti program prije nego što se vežete za datume.

Planinarenje: Rumija, Haj-Nehaj i Skadarsko jezero

Bar je jedini grad na crnogorskom primorju iza kojeg je planina, a iza nje jezero, i do oboje se stiže jednodnevnim izletom, a ne ekspedicijom. Staze kroz maslinjake na terasama iznad Starog Bara laka su varijanta — sat ili dva hoda od kapije tvrđave, kroz makiju, maslinjake i borove, pored Stare masline i dalje u podnožje planine.

Rumija

Rumija (1.594 m) diže se tik iza Bara, između jadranske obale i Skadarskog jezera; uspon od nivoa mora veći je od 1.500 metara [29]. Klasična planinarska ruta počinje u Starom Baru na 198 m i penje se kroz selo Mali Mikulići na 788 m; SummitPost računa četiri do pet sati u jednom pravcu, pa je to cio dan, a ne pola. Objavljene dužine rute se razlikuju — negdje 9,4 km, negdje 15 km — pa planirajte prema satima i visinskoj razlici. Iznad granice šume panorama od 360 stepeni obuhvata Jadransko more, grad Bar, Skadarsko jezero i planinske vrhove koji se pružaju u Albaniju [29].

Svake godine na Trojičindan (pedeset dana po Uskrsu) litija iznosi Vladimirov krst na vrh, a u njoj idu vjernici sve tri vjere — pravoslavci, katolici i muslimani [29].

Tvrđava Haj-Nehaj iznad Sutomora

Na 231 metar iznad Sutomora, u opštini Bar, Haj-Nehaj je mletačko utvrđenje podignuto kao brana Osmanlijama. Izvori se ne slažu oko vijeka: većina vodiča kaže petnaesti, dok sutomorska hronologija zidine datira u 1542, dakle u šesnaesti. Ime se obično tumači kao „boj se – ne boj se” [7][8][45].

Unutar zidina su ruševine crkve Svetog Dimitrija. Priča o dva oltara koja se za nju vezuje — jedan pravoslavni, jedan katolički, pod istim krovom — pripada drugoj građevini: zajednički brod zabilježen je u crkvi Svete Tekle, u naselju ispod litice, i oba navoda ne mogu biti tačna. Idite zbog zidina i pogleda [7][45].

Zemljotres 1979. dodatno ju je oštetio. Uspon od sutomorske plaže je oko kilometar staze i 230 m visinske razlike kroz maslinjake i borovu šumu — pola sata ako ste brzi, sat po avgustovskoj vrućini — a gore nema biletarnice, kapije ni vode. Pogled se pruža od Sutomorskog zaliva do Bara [7][8][45].

Skadarsko jezero iz Virpazara

Kapija Nacionalnog parka Skadarsko jezero, Virpazar, udaljena je 23 km od Bara, oko pola sata vožnje [43]; tamo staju i lokalni vozovi — manje od pola sata, 1,80 eura u drugom razredu i 2,00 eura u prvom — a stanica Bar potvrdiće polaske za taj dan na +382 30 301 619 [49]. Novac planirajte za samo jezero, a ne za put do njega: nacionalni park naplaćuje 5 eura po osobi dnevno, mjesto na zajedničkom brodu iz Virpazara košta oko 20 eura, privatni brod od 50 eura za 75 minuta do 160 eura za četiri sata, a kajak 3–5 eura na sat [30][47].

Skadarsko jezero najveće je jezero na Balkanu i jedno od najvažnijih močvarnih staništa u Evropi, dom za oko 270 vrsta ptica, među kojima su kudravi pelikan, mali vranac i razne čaplje. Brodovi iz Virpazara obilaze jezerske manastire, ribarska sela i polja lokvanja [30].

Gdje odsjesti i koliko košta

Izbor smještaja zapravo je izbor obale. U samom gradu su šetalište, muzej, pijaca, stanica i luka na pješačkoj udaljenosti, a gradska plaža je šljunkovita i puna. Šušanj, odmah sjevernije, strana je domaćih porodica: šljunak pod borovima, a iza njega stambene ulice. Sutomore, 9 km uz obalu, ima pijesak i najjeftiniji smještaj na ovom potezu. Južno od grada magistrala vodi pored Velikog Pijeska do Dobre Vode, gdje se naselja niz maslinjake na terasama spuštaju do mora i gdje su vam potrebna kola ili autobus koji vozi obalom. Bar je prvo grad u kojem se živi, a tek onda ljetovalište [44].